THẦN ĐỒNG VIỆT NAM GÂY CHẤN ĐỘNG TẠI LONDON: MỚI 14 TUỔI ĐÃ TRỞ THÀNH CỬ NHÂN VÀ LỌT TOP 100 THẾ GIỚI.
Tim tôi đập thình thịch như muốn vỡ tung trong khán phòng House of Commons,
London.
Đêm ấy lạnh buốt, ánh đèn vàng vọt chiếu xuống hàng ghế khán giả khiến tôi thấy
rõ từng giọt mồ hôi lạnh đang chảy dọc sống lưng. Khi người dẫn chương trình cất
giọng vang vọng: “Phạm Vi An”, cả hội trường im bặt một giây rồi vỗ tay rầm rộ.
Con bé tôi – chỉ mới 15 tuổi, nhỏ nhắn, mặc chiếc áo dài Việt Nam giản dị màu
xanh nhạt – bước lên bục với nụ cười khiêm nhường. Tay con cầm chiếc cúp nặng
trịch, ánh flash lóa mắt. Tôi che miệng, nước mắt nóng hổi trào ra không kìm nổi.
Thế giới đang tung hô con tôi là Alisa Pham, là thần đồng, là hiện tượng toàn cầu.
Nhưng chỉ mình tôi biết, để con đứng được ở đó, chúng tôi đã đi qua những địa
ngục trần gian mà tôi không dám nhớ lại. Lúc này, tôi mới hiểu, hành trình của
con không chỉ là những đêm thức trắng học bài, mà còn là những bí mật con giấu
kín, những nỗi đau con một mình nuốt xuống để mẹ không phải lo...
...Tôi tên L. quê Hà Nội. Chồng tôi mất vì ung thư khi Vi An mới lên ba. Chỉ
còn hai mẹ con và bà ngoại già yếu. Nhà tôi ở ngõ nhỏ Phúc Đồng, mái ngói cũ kỹ,
mùa mưa dột khắp nơi. Tiền bạc eo hẹp, tôi làm đủ nghề: may áo dài, bán hàng
online, thậm chí nhận may thuê đến khuya. Nhưng Vi An khác hẳn. Ba tuổi con đã
đọc thuộc lòng truyện cổ tích. Năm tuổi con đọc sách cấp hai. Những đêm hè oi bức,
tôi ngồi bên con dưới mái hiên, mùi trầu không của bà ngoại thoang thoảng, hai
mẹ con cắm cúi đọc sách đến khi muỗi đốt đầy tay. “Con sẽ học giỏi lắm mẹ ạ,”
con hay nói, giọng non nớt nhưng đôi mắt sáng rực như chứa cả bầu trời.
...Năm 2017, tôi quyết định bán hết chút tài sản, đưa hai con gái sang New
Zealand định cư. Hy vọng cho con một tương lai tốt hơn. Bà ngoại đứng tiễn ở
sân bay Nội Bài, nước mắt lưng tròng, tay run run nắm tay Vi An: “Về thăm bà
nhé cháu.” Vi An ôm bà chặt, giọng nghẹn: “Con hứa, bà ơi.” Tôi quay đi, nuốt
nước mắt. Lòng tôi lúc ấy chỉ toàn hy vọng, không ngờ phía trước là cơn ác mộng.
Đất khách lạ lẫm.
Ban đầu còn ổn, tôi làm việc chăm chỉ. Nhưng rồi Covid-19 ập đến như tai ương.
Công việc mất trắng. Tiền tiết kiệm cạn kiệt chỉ sau vài tháng. Chúng tôi bị đuổi
khỏi nhà thuê vì nợ ba tháng. Không người thân, không bạn bè, không ai giúp. Cuối
cùng, ba mẹ con đành mua chiếc xe hơi cũ giá rẻ, đậu ở bãi xe siêu thị vắng vẻ.
Đó là những ngày tháng tôi không muốn nhớ đến trong mơ.
Đêm đông New Zealand, mưa tầm tã, lạnh cắt da cắt thịt. Chiếc xe chật hẹp, mùi ẩm
mốc nồng nặc, kính mờ hơi nước. Vi An mới 10 tuổi, co ro dưới lớp chăn mỏng,
laptop kê trên đùi, học dưới ánh đèn pin yếu ớt. Tiếng mưa rơi lộp độp trên nóc
xe như trống trận. Tôi nằm cạnh, nghe tiếng con gõ bàn phím run run vì lạnh,
lòng đau như có ai bóp nghẹt. “Mẹ ngủ đi, con học nốt bài,” con hay thì thầm,
giọng nhỏ bé nhưng kiên cường lạ thường. Tôi cắn môi đến chảy máu, nước mắt lặng
lẽ rơi. Sao con tôi phải chịu khổ thế này? Sao số phận lại hắt hủi hai mẹ con đến
vậy?
Có những đêm, gió bão lớn làm xe rung lắc, tôi sợ xe lật, sợ con bị ốm. Vi An bị
sốt cao, môi tím ngắt vì lạnh, nhưng con vẫn cố gõ bài. Tôi ôm con vào lòng,
truyền hơi ấm từ cơ thể mình, miệng thì thầm cầu nguyện. Có hôm, tiền hết sạch,
chúng tôi chỉ ăn bánh mì khô và nước lã hai ngày. Chị gái Vicky của con khóc thầm,
còn Vi An im lặng, chỉ siết chặt tay tôi. Những lúc ấy, tôi oán trách trời đất,
oán trách bản thân đã dắt con sang đây chịu khổ. Nội tâm tôi lúc đó như bị xé
toạc, day dứt không nguôi.
Nhưng Vi An không than vãn. Con hoàn thành chương trình trung học chỉ trong 10
tháng. Ban ngày con tranh wifi miễn phí ở thư viện, ban đêm học trong xe. Có
hôm mưa bão lớn, laptop con sắp hết pin, bài luận cuối cùng phải nộp để xin vào
đại học. Tay con run lẩy bẩy vì đói và lạnh, nhưng con vẫn gõ những dòng chữ cuối
cùng. Tôi nắm chặt tay con, nước mắt rơi: “Mẹ tin con. Mẹ ở đây với con.”
...Khi thư chấp nhận từ Đại học Công nghệ Auckland (AUT) gửi đến, con tôi chỉ mới
11 tuổi trở thành sinh viên trẻ nhất lịch sử trường. Tôi ôm con khóc nức nở
trong xe hơi. Niềm vui ấy ngắn ngủi. Cuộc sống vô gia cư vẫn tiếp diễn. Nhiều
đêm, tôi thức trắng nhìn hai con gái co ro ngủ, lòng đau như cắt. Tôi nghĩ đến
bà ngoại ở Việt Nam, nghĩ đến những lời xì xào của họ hàng: “Đi nước ngoài chi
cho khổ, ở nhà còn hơn.” Lúc ấy tôi mới hiểu, họ không sai. Nhưng tôi không thể
quay đầu...
Nhưng chính đêm mưa bão kinh hoàng ấy đã thay đổi tất cả....
Đêm đó, mưa như trút nước.
Chiếc xe cũ rung lên bần bật dưới những cơn gió đông lạnh buốt. Tôi ôm chặt hai
con, cố kéo chiếc chăn mỏng che kín người Vi An vì con đang sốt. Ngoài bãi đậu
xe gần như không còn ai. Đồng hồ trên điện thoại hiện 2 giờ sáng. Pin chỉ còn
3%.
Rồi bất ngờ… có tiếng gõ cửa kính.
“Cộc…cộc…cộc…”
Tôi giật mình thót tim.
Ở nơi đất khách, giữa đêm khuya, tiếng gõ cửa ấy khiến tôi hoảng sợ đến nghẹt
thở. Tôi kéo Vi An sát vào lòng. Ngoài cửa là một người đàn ông lớn tuổi mặc áo
mưa vàng, tay cầm đèn pin.
Ông chỉ vào bánh xe sau rồi nói chậm rãi:
- Lốp xe của cô xẹp hoàn toàn rồi. Nếu trời sáng mà vẫn chạy, rất nguy hiểm.
Tôi chết lặng.
Tôi thậm chí không còn tiền để thay lốp.
Người đàn ông ấy tên Michael, là bảo vệ ca đêm của siêu thị. Ông nhìn ba mẹ con
co ro trong xe rất lâu rồi khẽ hỏi:
- Các cô…đang sống ở đây sao?
Tôi muốn nói dối.
Nhưng cuối cùng chỉ biết cúi đầu bật khóc. Đó là lần đầu tiên sau nhiều tháng,
tôi khóc trước mặt người lạ. Michael im lặng hồi lâu rồi quay đi. Tôi tưởng ông
sẽ gọi cảnh sát hoặc yêu cầu chúng tôi rời khỏi bãi xe. Nhưng khoảng hai mươi
phút sau, ông quay lại với ba cốc chocolate nóng, vài chiếc bánh mì và một chiếc
túi ngủ cũ.
Vi An lúc ấy đang mê man vì sốt. Con vẫn ôm chặt chiếc laptop trước ngực như sợ
mất thứ duy nhất giữ tương lai của mình. Michael nhìn màn hình máy tính rồi bất
ngờ hỏi.
- Con bé học đại học à?
Tôi gật đầu trong nghẹn ngào.
Ông ngồi xuống lặng người đọc bảng điểm của Vi An rất lâu. Ánh mắt ông thay đổi
hẳn. Ông nói nhỏ:
- Đứa trẻ này… đặc biệt lắm.
Sáng hôm sau, Michael dẫn chúng tôi đến một trung tâm hỗ trợ cộng đồng.
Chính từ nơi đó, cuộc đời Vi An bắt đầu đổi hướng. Một giáo viên tình nguyện ở
trung tâm nghe câu chuyện của con đã giới thiệu Vi An tham gia một cuộc thi học
thuật quốc tế dành cho tài năng trẻ. Ban đầu, Vi An từ chối. Con nói: con chỉ
muốn mẹ được ngủ trong một căn phòng ấm.
Câu nói ấy khiến tôi quay mặt đi vì không thể ngăn nước mắt. Nhưng rồi con vẫn
thi.
Suốt nhiều tuần liền, Vi An học trong thư viện công cộng từ sáng đến tối. Có
hôm con ngủ gục trên bàn vì kiệt sức. Những đứa trẻ khác có gia sư, có phòng học
riêng, có đầy đủ điều kiện. Còn con tôi chỉ có một chiếc laptop cũ sắp hỏng và
một ý chí khiến người lớn cũng phải xấu hổ.
Ngày kết quả công bố, Vi An đứng hạng nhất. Tin tức bắt đầu lan truyền. Báo chí
New Zealand gọi con là “cô bé vô gia cư có IQ thiên tài”. Các trường đại học, tổ
chức giáo dục và quỹ học bổng bắt đầu chú ý đến con.
Nhưng điều khiến tôi đau lòng nhất…là bí mật tôi phát hiện không lâu sau đó. Một
tối, khi Vi An ngủ quên trên bàn học, điện thoại con sáng màn hình vì email mới
gửi đến. Tôi vô tình nhìn thấy. Đó là hàng chục email con gửi cho các giáo sư,
tổ chức từ thiện và công ty công nghệ khắp thế giới. Email nào cũng bắt đầu bằng
một câu giống nhau:
"Xin đừng nói với mẹ cháu.”
Tôi run tay mở đọc.
Con đã âm thầm xin học bổng, xin tài trợ, thậm chí xin việc lập trình online suốt
nhiều tháng trời. Con không muốn tôi biết vì sợ tôi cảm thấy mình thất bại. Có
đoạn con viết:
"Mẹ cháu đã hy sinh tất cả cho cháu. Cháu chỉ muốn mẹ được ngủ trên giường
thật trước Giáng sinh.”
Tôi bật khóc nức nở ngay trong thư viện.
Con bé mới 11 tuổi…11 tuổi thôi mà đã mang trong lòng nỗi lo của một người trưởng
thành.
Không lâu sau, một quỹ giáo dục ở Anh quyết định tài trợ toàn bộ học phí và
sinh hoạt cho Vi An.
Con được mời sang London tham gia diễn đàn tài năng trẻ toàn cầu. Đó chính là
đêm tôi ngồi trong House of Commons, nhìn con bước lên sân khấu giữa tiếng vỗ
tay vang dội.
Nhưng khoảnh khắc khiến cả khán phòng lặng đi…là khi Vi An kết thúc bài phát biểu.
Con nhìn xuống phía tôi rồi nói bằng tiếng Việt:
- Mẹ ơi, cuối cùng mẹ không phải ngủ trong xe nữa rồi!
Cả hội trường chết lặng vài giây.
Rồi tiếng vỗ tay bùng nổ như sấm.
Còn tôi…chỉ biết ôm mặt khóc.
Vì tôi hiểu, phía sau danh hiệu thần đồng mà cả thế giới tung hô, con gái tôi vẫn
chỉ là một đứa trẻ từng co ro trong chiếc xe lạnh giá, cố học dưới ánh đèn pin
yếu ớt để cứu lấy gia đình mình...
./.
