Tôi là người quê ở Quận Thủ Thừa tỉnh Long An. Trước 1975 từ nhỏ, tôi thường xuyên được đi chơi ở Miền Tây như Vĩnh Long, Cần Thơ, Châu Đốc ...và tôi đi ngang Sa Déc nhiều lần, nhưng tôi chưa bao giờ vô phố Sa Đéc.
Hôm nay cô em BS Huỳnh Thị Kim Chi chủ hai bịnh viện ở Bình Dương, rủ tôi đi Sa Đéc tham quan làng hoa ở Sa Đéc nhân dịp Tết Bính Ngọ 2026 sắp đến. Nghe BS Chi nói đi Sa Đéc, tôi nhận lời ngay, vì Sa Đéc có địa danh Nha Mân thuộc Quận Châu Thành, tỉnh Sa Đéc.
Nha Mân nổi tiếng có gái đẹp Việt Nam, vì ngày xưa Vua Gia Long bị Tây Sơn đuổi sát, Vua chạy ra Phú quốc và bỏ lại đoàn tuỳ tùng có rất nhiều thứ phi tuyệt đẹp. Rồi các thứ phi nầy lấy chồng và sinh ra con gái Nha Mân đẹp nổi tiếng.
Tôi đi Sa Đéc lần nầy, chủ yếu là xem hoa thật lẫn hoa người, hậu duệ của thứ phi ngày xưa!
Click Vào Đây - Nhạc phẩm Tình Ca Trên Lúa | Lê Thu Uyên & Duy Phương
Mùi Cọp -- Tác giả: Quý Thể
Nhân xem video dưới đây về một phụ nữ điều khiển các con cọp trong một gánh xiếc, TG chợt nhớ đã đọc một truyện ngắn (đã lâu) có tựa đề “Mùi Cọp” của tác giả Quý Thể, xin phép chép lại sau đây để các bạn cùng đọc (TG)
- Anh ơi!Tôi giả vờ ngủ.
Chúng tôi còn giận nhau. Thực ra tôi biết nàng trở về nhà vào lúc 12 giờ khuya. Nàng cởi bộ quần áo lấp lánh kim tuyến treo lên móc. Nàng vào phòng tắm. Tôi nghe chiếc gương sen nước chảy rào rào. Tôi nghe cả tiếng cửa phòng tắm mở. Nàng nhẹ nhàng lên giường nằm cạnh. Tôi nghe tất cả, nhưng tôi thấy chưa phải lúc để giảng hòa. Chúng tôi đã giận nhau hơn một tuần nay.
- Anh đi ngủ gì sớm thế? - Nàng khẽ chạm tay vào vai tôi rồi nói nghe như một lời mời mọc.
- Mình ơi em vừa tắm xong - Nói xong nàng đột ngột lôi hẳn tôi quay lại.
Nàng nói: - Hôm nay em sẽ dành cho anh một sự ngạc nhiên - Nàng ôm lấy tôi, cái thân thể mát lạnh và còn sũng nước. Một mùi hương rất lạ thôi thúc tôi. Đó là mùi hoa hồng tôi chưa thấy nàng dùng đến bao giờ. Tôi tỉnh ngủ hẳn. Trong lòng tôi hiện tại là một cô gái mềm mại, dịu dàng và đặc biệt khác mọi lần là một mùi hương vô cùng quyến rũ. Mùi thơm đánh thức mọi giác quan. Nàng biến thành một phụ nữ hoàn toàn mới đối với tôi, và có lẽ đối với cả nàng. Tôi thấy trong cử chỉ của nàng một niềm vui thầm kín. Mấy ngày hờn trách nhau trước đây như tan biến đi cả.
Cuộc làm lành diễn ra như thế. Luôn luôn nàng tỏ ra là kẻ biết điều, còn tôi bao giờ cũng là một người cố chấp. Một tuần nay chúng tôi giận hờn nhau. Sự việc khá đơn giản.
Tôi bảo nàng bỏ nghề. Nàng không chịu. Tôi là giáo sư dạy toán tại một trường đại học danh tiếng. Còn nàng là một diễn viên và là người dạy thú. Nàng chuyên huấn luyện và biểu diễn với cọp. Kể về tiếng tǎm, nàng lừng lẫy hơn tôi rất nhiều. Thu nhập của nàng cũng gấp bội tôi. Nhưng tôi không thể nào chịu nổi cái nghề kỳ dị của nàng. Nàng nói: "Em yêu lũ cọp. Chúng nó yêu em và em yêu nghề. Bỏ nghề này em biết làm gì? Thư ký hay bán hàng ư? Tìm một chỗ làm khó lắm. Nhưng tìm một thư ký thì dễ còn tìm một người dạy thú như em thì rất khó. Em yêu cái không khí của gánh xiếc. Em sống quen trong cái khung cảnh này rồi". Nàng nói gì thì nói, tôi vẫn thấy cái nghề này nó kỳ quái thế nào.
Kể cũng lạ trong cuộc hôn nhân này. Chúng tôi có nghề nghiệp và tính cách hoàn toàn khác hẳn nhau. Trước khi thành hôn, đã có người bảo chúng tôi không làm sao hạnh phúc bên nhau lâu dài được đâu. Lúc đó cả tôi và nàng đều bất chấp mọi lời khuyên. Nàng còn có một ý tưởng ngộ nghĩnh mà khi đó tôi cũng cho rằng vô cùng thú vị. Nàng nói con chúng ta sẽ dũng mãnh như hổ và thông tuệ như anh!
Tôi xin kể lại buổi đầu gặp nhau. Lúc đó tôi chếnh choáng men say vì mấy cốc rượu của sinh viên trong buổi lễ phát thưởng cuối nǎm học. Có một sinh viên đưa ý kiến và được các bạn tán thành ngay: hay là chúng ta kéo nhau đi xem xiếc. Lần cuối cùng trong đời tôi đến rạp xiếc là lúc tôi lên chín. Từ đó đến nay tôi không để ý gì về hoạt động này.
Chúng tôi bước vào rạp xiếc vừa đúng lúc một tràng pháo tay hào hứng nổi lên. Nhiều người đứng lên tặng hoa cho một cô gái đang rực sáng trong bộ quần áo xiếc đầy kim tuyến. Một ngọn đèn rất sáng từ trên cao chiếu thẳng vào nụ cười rạng rỡ của nàng. Cạnh nàng là ba con cọp to lớn nằm phủ phục. Thú thật cả đời tôi chưa bao giờ chứng kiến một cảnh tượng hùng tráng đến thế. Một cô gái nhỏ nhắn khuất phục được ba chúa sơn lâm! Bỗng một sinh viên ấn vào tay tôi bó hoa cẩm chướng màu huyết dụ, nó đẩy tôi: lên tặng hoa người đẹp đi thầy. Lúc đó thực tình tôi như một cái máy. Lần đầu tiên trong đời tôi lên sân khấu tặng hoa cho một diễn viên, mà lại là diễn viên dạy thú. Có lẽ nàng thấy bộ mặt ngờ nghệch và cặp kính cận thị quá dày của tôi hoàn toàn lạc lõng giữa một khung cảnh ồn ào đầy sự kích động nên nàng tặng cho tôi một nụ cười: "Chắc đây là lần đầu tiên ông đến xem chúng tôi biểu diễn?".
Lại gần, tôi thấy nàng rất đẹp. Một khuôn mặt thanh tú, mái tóc mềm óng ả như tơ. Có một điều mà tôi cho là khác thường là khuôn mặt nàng rất tươi nhưng hoàn toàn không một chút son phấn. Có lẽ nàng còn ánh lên trong hào quang rực rỡ của sự thành công. Phải thú nhận rằng nghề nghiệp của tôi dù thành công đến mấy cũng không bao giờ hy vọng có những giây phút được nhiều người ngưỡng mộ như thế này. Định mệnh đã xui khiến tôi nói với nàng một câu mà từ trước đến nay tôi chưa bao giờ thốt ra với một phụ nữ nào. "Tôi vô cùng hâm mộ tài nghệ của cô. Sau buổi diễn, nếu cô vui lòng, chúng ta sẽ gặp nhau tại...". Nàng nói rất khẽ: "Xin hân hạnh".
Sau đó chúng tôi còn gặp nhau nhiều lần. Chúng tôi thích nhau vì cảm thấy trong việc này có cái gì là lạ. Theo cách nói của nàng thì đấy là một cuộc kết hợp vô tiền khoáng hậu giữa sức mạnh và trí tuệ. Cuối cùng chúng tôi quyết định đi tới hôn nhân. Lễ kết hôn của chúng tôi thật đáng nên kể lại. Bên phía tôi gồm toàn người thượng lưu trí thức. Mấy ông bà này rất tiết kiệm nụ cười và lời nói đùa. Trái lại phía nàng là cả một rừng náo nhiệt. Họ uống rượu, nói cười và phá phách như điên. Tôi bắt đầu yêu mến cái thế giới xiếc từ buổi gặp gỡ này. Anh chàng làm nghề tung hứng lấy bốn chiếc đũa biểu diễn ngay trên bàn tiệc. Anh chàng ảo thuật lấy chiếc khǎn ǎn đậy lên tô xúp rồi hô: biến. Chẳng có gì biến ra cả. Chỉ có biến ra một trận cười hào hứng. Mấy chàng hề tha hồ chọc cười. Quý vị giáo sư lần hồi cũng trút bỏ bộ áo đạo mạo tham gia vào cuộc vui. Rượu chảy như suối. Một ông giáo cao hứng đứng lên hát tặng cô dâu và chú rể một bài. Bài hát Người đẹp và quái vật. Ông này muốn ám chỉ quái vật là tôi? Tôi thực xấu trai và có thể bảo là quê mùa. Một phụ nữ chuyên diễn màn nhào lộn hát thực to: "Đêm động phòng ông giáo coi chừng bị hổ vồ!" Anh chàng biểu diễn trên lưng ngựa cũng gào to: "Cô dâu nhớ mang roi dạy hổ vào phòng. Nếu "nó" làm ǎn bôi bác thì quất cho mấy roi!". Đêm tân hôn không bị hổ vồ cũng không bị quất roi nào. Nàng cao lớn và hùng dũng trên sàn diễn bao nhiêu, lại nhỏ nhắn và mềm mại trong lòng tôi bấy nhiêu. Tôi cũng không ngờ rằng tính tình nàng lại dịu dàng đến thế. Nàng bảo: "Người dạy thú cần nhất là phải yêu thương và dịu ngọt với chúng". Có lẽ tôi hiện là một con thú được nàng thương yêu chiều chuộng đây.
Có lẽ điều mãi mãi còn lại trong tôi sau đêm tân hôn là từ thân thể nàng và rõ nhất là trong mái tóc nàng có một mùi nồng hǎng hắc. Sau này tôi mới biết đó là mùi cọp. Một mùi không thể nào quên được.
Thời kỳ trǎng mật và những nǎm tháng qua đi. Chúng tôi sống với nhau khá hạnh phúc. Chúng tôi có rất ít thời gian gần nhau. Mùa đông nàng lưu diễn. Tôi cũng thường phải đi đây đi đó dự hội nghị, hội thảo, có khi ở nước ngoài. Vì thế giây phút gặp nhau trong ngày đối với chúng tôi hết sức quý giá. Nghề của tôi chẳng có chuyện gì mang ra kể với nàng. Còn nghề của nàng không bao giờ hết những chuyện lý thú. Có hôm nàng kể chuyện con gấu Tô Tô không chịu ra diễn. Chẳng ai hiểu vì lẽ gì. Sau mới biết hôm đó đúng là ngày loài gấu ngủ đông. Chuyện con Đác Lắc, một con cọp cái dài hơn hai mét và nặng hơn một tạ rưỡi vừa sinh lứa con đầu lòng. Có hôm nàng kể một chuyện cảm động. Một con ngỗng trong khi trình diễn rủi ro bị con ngựa dẫm phải. Trước lúc chết nó dang đôi cánh rộng ôm lấy chủ nó. Chủ nó khóc sướt mướt thề rằng suốt đời không bao giờ huấn luyện một con ngỗng nào nữa. Có hôm nàng trao cho tôi xem một bức thư tỏ tình của một anh chàng nào đó giấu trong bó hoa tặng nàng...
Không biết các bạn đồng diễn có ai chế nhạo nàng về việc chọn một ông giáo làm chồng hay không? Còn tôi thì bị không ít lời chế giễu. Cô thư ký trẻ đẹp và chưa chồng ở trường tôi hỏi rằng có bị vợ bắt nhảy qua vòng lửa hay không? Có cô còn sỗ sàng thách thức hỏi tôi con cọp cái đó mỗi khi lên giường ngủ nó có cào xé và kêu gào hay không. Đôi khi chúng tôi ra phố, thiên hạ nhìn vợ chồng tôi với cặp mắt tò mò. Tôi rất khó chịu. Về sau tôi không đi đâu với nàng nữa.
Chỉ có một lần tôi thấy nàng tỏ ra khổ sở, lúng túng về cái nghề đặc biệt của mình. Đó là lần chúng tôi đi dự sinh nhật một người bạn. Con chó của chủ nhà tỏ ra thân thiện với mọi người chỉ trừ có nàng. Nó sủa vang và còn muốn cắn xé nữa. Quý bà nhìn nhau như thầm bảo: kìa xem mãnh hổ đang địch quần hồ! Lần đầu tôi thấy nàng rất khó chịu và giục tôi về sớm.
Đến nhà nàng nói: "Chắc anh khổ vì cái mùi cọp của em lắm phải không?" Đây là lần đầu tiên tôi nghe đến đúng tên cái mùi hǎng hắc này. Tôi trả lời để an ủi nàng nhưng chắc không thực với lòng mình. "Không, hoàn toàn không, anh yêu em và yêu luôn cái mùi cọp này". Nàng cười, bảo: "Anh nói dối. Em biết anh không thích. Tháng trước anh viện cớ giường chật anh đòi ngủ riêng. Mọi người đàn bà được phép thơm tho còn em thì không". Tôi hỏi tại sao, nàng nói: "Con vật, nhất là cọp, nó không nhận biết bằng mắt mà bằng mũi. Một mùi lạ có nghĩa là một kẻ thù". Nàng nói với một giọng ân hận và buồn buồn: "Em biết anh rất khó chịu vì em đem cái mùi ác thú vào tận phòng ngủ...".
Đêm hôm sau cái đêm nàng làm lành với tôi, nàng gặp nạn. Tôi đến nơi thì nàng đã qua đời. Tôi đau đớn cùng cực ôm lấy nàng. Trong làn tóc nhung mượt mà đen thẫm, tôi còn nghe thoang thoảng một mùi hương hoa hồng mà nàng đã tắm hôm qua! Dưới ánh đèn thật sáng và trong bộ áo xiếc thấm đầy máu, khuôn mặt nàng yên tĩnh như đang trong một giấc mơ. Tôi khóc. Cả đời tôi không bao giờ biết khóc như hôm nay. Tôi thét lên thật to: "Tại sao em biết rõ hơn ai hết mà em vẫn làm thế? Vì sự ích kỷ của tôi đấy ư?" Tôi muốn gieo mình xuống chín tầng địa ngục để ǎn nǎn.
Ngày hôm sau ông chủ gánh xiếc cho tôi biết tất cả sự việc diễn ra trong cái đêm hãi hùng ấy: "Con cọp Đắc Lắc mấy ngày qua nó bệnh hoạn và trở tính hung dữ. Hình như nó thấy chồng nó bị đem nhốt qua chuồng một con cọp cái khác. Tôi có linh cảm về một chuyện gì đó nên dặn cô ấy: hay là tối nay bỏ tiết mục xiếc cọp. Nhưng cô ấy cương quyết và rất tự tin nói với tôi: "Không, nhất định không. Người dạy thú không cho phép mình nhút nhát!". Rồi nàng kiêu hãnh tiến ra sàn diễn trong một tràng pháo tay cổ vũ nồng nhiệt. Ba con thú tỏ ra phục tùng tuyệt đối dưới làn roi điều khiển của nàng. Theo đúng kịch bản, con Đắc Lắc chuẩn bị nhảy qua vòng lửa. Nàng đứng trước mặt nó và quất một roi vào không khí, con thú nhảy lên chiếc ghế cao. Nàng bước tới giơ cao vòng lửa. Bỗng nhiên tôi thấy con thú thu mình lại. Nó nhìn nàng bằng cặp mắt kỳ lạ. Tôi cho tay vào cây súng dưới áo mở nắp bao da. Thật là nhạy bén và bình tĩnh đến rợn người. Cô ấy nhận ra tất cả. Cô ấy biết con thú sắp sửa tấn công mình. Cô ấy cũng nhận biết việc tôi định dùng súng giết con thú. Cô thét lên: "Đừng bắn!..." Cũng là lúc con Đắc Lắc lao vào cô ấy như một khối đá. Trễ rồi, cô ấy đổ xuống sàn diễn. Con ác thú say máu quay lại. Tôi nổ súng. Tôi nhào đến. Chiếc áo trắng lấp lánh kim tuyến loang máu. Cả rạp như đông cứng lại trong sự hãi hùng, tôi chỉ kịp nghe cô ta thì thào rất yếu: "Con Đắc Lắc chết rồi sao? Tội nghiệp, nó còn bốn con dại. Không phải lỗi của nó. Lỗi tại tôi...".
Qua giây phút hãi hùng đó, ban nhạc sực tỉnh, chơi một khúc quân hành rời rạc. Theo truyền thống nghề xiếc, bất cứ lâm vào tình trạng nào vẫn tiếp tục trình diễn. Nhưng không còn ai muốn xem, không còn ai muốn diễn. Cuối cùng ban nhạc cũng ngừng. Rồi thì cả rạp yên lặng như một nhà mồ. Mọi người đều trông tin từ bệnh viện. Một giờ sau nàng qua đời. Tôi lê ra sàn diễn nghẹn ngào báo tin. Khán giả không ai chịu ra về. Bao nhiêu là hoa đặt vào nơi nàng đã ngã xuống. Mấy anh chàng hề mắt đỏ hoe thất thểu ra sân..../.
Nha
Trang không xa lạ với tôi. Năm 1963 tôi gia nhập Không Quân Việt Nam Cộng Hoà.
Từ Quân Trưòng Không Quân ở Nha Trang, Mỹ huấn luyện tôi thành phi công
quan sát năm1964. Tốt nghiệp Phi Công Quan Sát 1964, tôi được đưa về Phi Đoàn
114 thuộc Không Đoàn 62 Biên Trấn ở Pleiku từ 1964 – 1965.
Năm 1965 Không Đoàn 62 Biên
Trấn Pleiku, được dời vể Nha Trang và đổi tên thành Không Đoàn 62 Chiến Thuật.
Cuối 1965 tôi rời Không Đoàn 62 Chiến Thuật, đi Mỹ học lái máy bay
khu trục A1.
Quảng đường từ Sàigòn -
Nha Trang, qua xe lửa, xe hơi và máy bay, tôi đã dẫm nát từ 1963 tới 1965.
Vậy mà hôm nay 2026, từ Sàigòn tôi trở lại Nha Trang, bằng đường cao
tốc CT.01, tôi ngơ ngác như Lý Toét ra tỉnh, vì đường cao tốc CT.01
hoàn toàn mới, không có đoạn nào nhập với Quốc Lộ 1.
Đường cao tốc CT.01, là dự án
đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông (ký hiệu CT-01) – là tuyến
cao tốc xuyên suốt Việt Nam từ Bắc vào Nam, kéo dài hơn 2000 km, đi qua
nhiều tỉnh, gồm cả đoạn nối TP. Hồ Chí Minh đến Nha Trang.
Đường CT.01, đoạn từ Hồ
Chí Minh theo phía
Bắc, đi qua Long Thành -> Dầu Giây -> Phan Thiết -> - Vĩnh Hảo
-> Cam Lâm - > Nha Trang.
Đường CT.01 đoạn từ Hồ Chí
Minh đi Nha Trang, có hai đường hầm là Hầm Núi Vung và Hầm Dốc
Sạn.
Hầm Núi
Vung, là hầm xuyên núi dài nhất trên toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam
(CT.01) ở khu vực Vĩnh Hảo - Cam Lâm. Chiều dài 2.2 km, đi qua núi
Vun (tỉnh Ninh Thuận - Khánh Hoà).
Hầm Dốc Sạn, là hầm xuyên núi
trên cao tốc đoạn Cam Lâm - Nha Trang. Chiều dài 700m.
Đường cao tốc CT.01 đoạn Hồ Chi Minh - Phan Thiết, cho chạy 120 km/giờ, nên đoạn đường nầy bây giờ chỉ mất 2 giờ thôi. Đoạn Phan Thiết - Nha Trang có lúc cho chạy 80 km, có lúc 60 km, nên đoạn đường nầy bây giờ mất 4 giờ.
Nói chung Hồ Chí Minh - Nha Trang mất 6 giờ, tính luôn ghé trạm dừng chân 30 phút.
*****
Tôi đang ở Sàigòn. Bồ tèo KQ63A Nguyễn Kiễm, có mua ba chung cư cao cấp ở Nha Trang để đầu tư. Kiễm rủ tôi đi Nha Trang chơi năm ngày bằng xe nhà của Kiễm.
Chuyến đi nầy tôi thích quá, vì quảng đường đi, lạ với tôi. Thật ra, đường đi xa lạ về quang cảnh thôi, nhưng địa danh thì không lạ. Chẳng hạn như, từ Sàigòn đi, đến Hàm Tân, Rừng Lá. Vùng nầy ngày xưa tôi thuộc lòng. Vì ngày xưa tôi thường xuyên đến Rừng Lá căn cứ 4, căn cứ 5 để săn nai và bò rừng, bây giờ thì tôi lạc vì đường đi mới toanh!
Khi tôi đến Nha Trang thì tôi không lạ lắm. Vì sau 1975, tôi thường xuyên đến Nha Trang bằng Air Viet Nam. Cô em BS Huỳnh Thị Kim Chi, chủ hai bịnh viện ở Bình Dương, có mua mấy villa của Vin Pearl ở Hòn Tre Nha Trang để đầu tư. Vợ chồng Bs Chi thường xuyên rủ tôi đi Nha Trang bằng máy bay.
*****
Quả đất tròn.
Sống trong thành phố Nha Trang, tôi có hai bồ tèo cùng khoá Không Quân với tôi, đó là KQ63D Phạm Đăng Luân và KQ63D Khưu Thái Bình. Mỗi lần tôi ra Nha Trang là tôi phải gặp hai bồ tèo nầy.
Năm 2009 bà xả tôi mất ở Mỹ. Để tang bà xả xong, tôi về Việt Nam và ra Nha Trang mướn hotel ở dài hạn để giải sầu!
Năm 2013, tôi đang ở Nha Trang, bồ tèo Bình rủ tôi đi Ninh Hoà, để Bình cho tôi coi mắt một cô. Cô nầy chồng mất, có hai con gái nhỏ.
Tôi dặn Bình đừng nói coi mắt gì hết, làm như Bình dẫn tôi di chơi rồi tình cờ ghé thăm bà con. Vậy thôi! Bình đồng ý.
Chúng tôi bước vô nhà, trời đất! Có khoảng 20 người ngồi chờ và cơm đã dọn sẵn. Tôi giật mình và sợ thất kinh. Vì tuổi nầy (U80), tôi đang chọn nghĩa địa, coi mắt vợ gì nữa. Khổ quá!
Nhìn gia đình, tôi chưa biết ai là ai. So với tất cả, tôi thuộc hạng "đại gia có dấu huyền!". Ai cũng trẻ hơn tôi nhiều!
Gia đình sắp tôi ngồi cạnh ông bố "vợ", mà tôi không biết. Khi gia đình giới thiệu, tôi chỉ "ú ớ", không biết gọi ông là gì vì ông trẻ quá! Khổ thiệt!
Rồi thời gian qua mau. Tôi trở lại Nha Trang kỳ nầy với đại gia thứ thiệt KQ63A Nguyễn Kiễm. Một buổi sáng, vợ chồng Bình mời tôi và vợ chồng Kiễm đi ăn sáng ở Hotel Sheraton.
Chúng tôi đang trong xe nhà của Kiễm, đi đến Sheraton. Tôi kể lại chuyện "ngày xưa", Bình đưa tôi đi coi mắt vợ ở Ninh Hoà. Rồi chị Bình lên tiếng, rằng ở Ninh Hoà có món bánh ướt ngon lắm. Thế là chúng tôi, ai cũng đồng ý bỏ Sheraton, đi Ninh Hoà vui hơn.
Chị Bình gọi cô cháu tên An ở Ninh Hoà và hẹn nhau gặp ở tiệm bánh ướt.
