Như Là Cổ Tích

(Viết tặng tình bạn, tình yêu của những Cựu học sinh PTG - ĐN)

 

Đà Nẵng tháng 3 - 1975

Vy, Thanh rẽ phải đi về phía bờ sông Bạch Đằng.
Vy nhìn Thanh :

- Chắc điệu nầy trường sẽ đóng cửa dài hạn vì tình hình không ổn lắm. Ba mình nói Quảng Trị và Huế đã mất, đồng bào dồn về Đà Nẵng mỗi lúc một đông nên tất cả các trường học được lệnh đóng cửa để tiếp cư đồng bào, không biết năm ni tụi mình có được thi Tú tài II không đây?

Con đường Quang Trung bình thường vắng vẻ, giờ rất đông người qua lại. Trên mặt mọi người đều có vẻ lo âu, bồn chồn. Quán bà Bu bữa nay cũng xa lạ hẳn vì khách hàng toàn là Quân nhân thay vì những cậu Học sinh Phan Thanh Giản tinh nghịch. Thành phố ngột ngạt vì không khí chiến tranh.

Vy và Thanh là bạn học cùng lớp. Họ thân nhau từ lớp đệ thất khi cả hai cùng ghi danh vào học trường Phan Thanh Giản. Gia đình Vy sinh sống ở Đà Nẵng lâu năm. Ba mẹ Vy chủ nhân một tiệm bán xe Honda và phụ tùng ở đường Trần Hưng Đạo nên gia đình rất sung túc. Vy là người con độc nhất trong gia đình nên được cưng chìu hết mực. Ông bà Vân, cha mẹ Vy, không muốn con gái mình nối nghiệp buôn bán mà muốn Vy trở thành một Bác sĩ Nhi khoa. Ông bà cũng rất cởi mở trong lối sống nên Vy sống rất thoải mái về tinh thần và vật chất.

Gia đình Thanh di cư vào Nam sau khi Hiệp định Genève được ký kết. Bố Thanh là một Giáo viên Tiểu học và gia đình Thanh cư ngụ tại Thanh Bồ, một Xóm đạo rất hiền hoà. Sinh ra và lớn lên tại Đà Nẵng nhưng Thanh vẫn nói tiếng Bắc, giọng Hà Nội, ít pha tiếng địa phương.

Ngồi bên Thanh, Vy có nhiều điều học hỏi ở Thanh. Thanh viết chính tả hầu như không có lỗi. Người Quảng Nam, Đà Nẵng thường lẫn lộn cách phát âm giữa dấu hỏi, dấu ngã, những chữ có g hoặc không g, những chữ tận cùng bằng c hay t nhưng Thanh thì không bao giờ sai trong khi phát âm và viết. Do đó ở những lớp đệ Nhất cấp, trong giờ Việt văn mỗi lần thầy Lương Quế đọc bài cho học sinh chép, thầy luôn luôn nhờ Thanh lặp lại sau mỗi câu đọc của thầy. Lên đệ Nhị cấp, Thanh cũng được thầy Nguyễn Văn Xuân chỉ định viết bài học trên bảng để cả lớp chép lại.
Vy được nghe Thanh hát những bài Thánh ca du dương như Đêm Thánh Vô Cùng, Cao Cung Lên, Hang Bê Lem vì Thanh ở trong Ca đoàn của nhà thờ. Tình bạn của hai người càng gắn bó hơn khi cả hai được chọn vào Ban văn nghệ trường năm lớp đệ Tứ (lớp 9). Dù ngoại đạo nhưng Noël nào Vy cũng đi nhà thờ với Thanh và có năm ở lại nhà Thanh để ăn mừng lễ nửa đêm.

Tiếng thắng gấp của 1 chiếc xe gắn máy làm hai người quay lại. Một người lính trẻ với Quân phục Biệt Động Quân đưa một mảnh giấy cho Vy và nói nhanh :
- Thiếu uý chiều nay có cuộc họp khẩn cấp ở Bộ tư lệnh Liên đoàn. Ổng sai tôi đưa thư nầy cho cô. Tôi đến nhà cô Thanh thì biết hai cô đi bộ đến trường nên chạy vòng vòng giờ mới tìm được. Tôi phải về trại gấp. Chào hai cô.

Thiếu uý là Nguyên, người yêu của Vy. Nguyên phục vụ trong 1 Tiểu đoàn thuộc Liên Đoàn I Biệt Động Quân tại vùng I Chiến thuật đang đóng quân tại Đà Nẵng.
Nguyên cũng là học sinh Phan Thanh Giản nhưng học trên Vy 3 lớp. Anh là một học sinh xuất sắc trong mọi môn học và có khả năng văn nghệ. Nguyên mồ côi và được cô anh nuôi từ lúc còn bé. Nguyên được ông Vân nhờ kèm cho Vy sau giờ học mỗi ngày. Tình yêu của 2 người bắt đầu từ năm Vy lên lớp 9. Ngoài giờ kèm cho Vy về văn hoá, Nguyên còn đàn cho Vy hát hoặc hát cho Vy nghe những bài hát tiền chiến. Vy thích nhất là bài Em Tôi của Lê Trạch Lựu. Thấy Nguyên đứng đắn, thương yêu con gái mình nên ông bà Vân chấp nhận và xem Nguyên như là một người thân trong gia đình.

Nguyên thi Tú tài II đậu hạng bình đem lại vinh dự cho trường, cho thầy, cô. Thay vì ghi danh vào Đại học, Nguyên quyết định tình nguyện vào Quân trường Thủ Đức. Anh không muốn thêm sức nặng lên vai của người cô đã hy sinh hạnh phúc riêng mình cho anh ăn học.
Ông bà Vân ý tứ muốn giúp đỡ tài chánh cho anh tiếp tục con đường học vấn nhưng anh đã lễ phép từ chối. Đêm trước ngày nhập ngũ, hai người đã ngồi bên nhau đến gần sáng. Anh an ủi Vy, chọc cho Vy cười nhưng sau những đợt cười Vy lại khóc nhiều hơn.
Trước khi chia tay Nguyên đàn và hát : "Bao giờ tôi về gần em cùng đếm nầy trăng, nầy sao chia nhé em, trăng sao dâng ý thơ, mây bay khắp trời, thuyền tình lung linh trong khói sương lam, ngày về xa quá người ơi.." (Em Tôi, Lê Trạch Lựu)

Vy được ông bà Vân đưa đi thăm Nguyên ở Quân trường Thủ Đức. Gặp lại Nguyên, Vy vừa thương vừa buồn cười khi thấy Nguyên đen thui vì sương gió thao trường và đầu gần như trụi tóc. Vy đùa trong nước mắt :
- Em tưởng anh sẽ có nhiều cô theo nhưng giờ thì yên tâm vì anh xấu ỉn, đen thùi lùi như Mai Hắc Đế.
Ra trường, Nguyên tình nguyện chọn Binh chủng Biệt Động Quân và đã tham dự nhiều cuộc chiến ác liệt. Anh là một Trung đội trưởng gan dạ nhưng thương yêu lính và trong những giờ dưỡng quân anh còn là một Sĩ quan tâm lý chiến với những bài ca trữ tình làm giảm sự căng thẳng tinh thần của đồng đội.
Đó chính là nét đặc biệt của những Chiến sĩ miền Nam Việt Nam. Họ chiến đấu vì tự vệ chứ không phải là những kẻ xâm lược. Họ chiến đấu để bảo vệ quê hương nhưng bên trong họ vẫn là những người cha yêu thương vợ, con, chiến hữu và đồng bào, những người tình hào hoa với tay súng tay đàn.
Vy mở tờ thư :
- Vy, anh xin lỗi em là chiều nay anh không thể đưa em và Thanh đi xi nê vì vừa có lệnh cắm trại 100% từ 4 giờ chiều nay. Anh sẽ cố gắng liên lạc với em thường xuyên và hy vọng trong vài ngày nữa anh sẽ gặp lại em. Đừng buồn anh nghe. Yêu em. Nguyên.

Sự có mặt của Thanh trong những lần đi biển, đi xi nê như là một điều kiện ngầm của ông bà Vân trong những lần hẹn hò của 2 người.
Làm người yêu của lính chiến, Vy đã quen với những trường hợp như thế nầy. Vy đưa tờ thư lên môi hôn nhẹ và nói nhỏ :" Em yêu anh và chúc anh bình yên".
Hai người rẽ trái trên đường Duy Tân để về nhà Thanh. Trưa nay Vy đến nhà Thanh, để xe ở đó rồi hai đứa đi bộ đến trường xem tình hình.
Mẹ Thanh vồn vả khi thấy Thanh và Vy về :
- Vy ở lại dùng cơm tối với Thanh nhé. Hôm nay bác nấu bún mộc.
Vy lễ phép :
- Thưa bác, con cảm ơn bác nhưng con phải về nhà. Bác để dành cho con ngày mai con đến ăn nghe bác. Thanh ơi, mai gặp lại hì ?
Nhưng đó là lần cuối Vy và Thanh bên nhau...

Carlsbad, California tháng 6, 2003

Vy mở cửa bước ra Balcon . Trước mắt Vy là cát vàng và biển xanh. Vy đến nhận nhiệm sở mới đã được một tuần. Thật ra văn phòng của Vy ở San Diego nhưng trong thời gian chuẩn bị mua nhà, Vy ngụ tại Khách sạn Seashore On The Sand của Thành phố Carlsbad cách San Diego không xa. Khách sạn Vy ở nằm sát biển, bãi biển chỉ dành riêng cho người cư ngụ của khách sạn nên rất yên tĩnh. Suốt tuần lễ bận rộn với việc bàn giao, gặp gỡ nhân viên nên hôm nay, thứ Bảy, Vy nới có thời giờ thăm biển.
Sinh ra và lớn lên ở một phố biển nên Vy đã yêu biển từ lúc còn bé. Trong những năm qua Vy đã sống ở một Thành phố lớn ở miền Đông Bắc nước Mỹ nên ít có dịp gần biển nên giờ đây Vy cảm thấy như gặp lại người bạn thân xa cánh rất lâu. Và cũng đã thật lâu Vy mới cảm nhận lại mùi biển thân yêu.

Định thay đồ để xuống lội nước biển nhưng Vy đổi ý, chị rót cho mình một ly rượu vang đỏ, ngồi nhìn cảnh chiều vàng trên biển.
Gió nhẹ và sóng lăn tăn, những đợt sóng chạy vào bờ rồi rút ra xa. Tâm trí và mắt Vy đuổi theo những đợt sóng ra xa, xa mãi về phía chân mây. Vy nhắm mắt, chị thấy lại bờ biển Mỹ Khê, thấy lại Nguyên, Thanh và những kỷ niệm ùa về như những con sóng...

... Vy về đến nhà thì thấy tiệm đã đóng cửa. Thấy Vy về, mẹ Vy mừng rỡ :
- Ba, Mẹ trông con từ chiều đến giờ, con lên lầu ba con có chuyện quan trọng.
Vy chạy nhanh lên lầu. Ông Vân đang cho giấy tờ và tiền bạc vào một chiếc va-li lớn. Thấy Vy ông nói :
- Con chuẩn bị một ít quần áo để đêm nay chúng ta đi Sài Gòn. Tình hình Đà Nẵng không an toàn lắm, trường học đóng cửa vô thời hạn nên vào Sài Gòn con có cơ hội tiếp tục học thi tú tài II. Ba đã nhờ người quen xin cho con theo học trong đó.

Vy như chết lặng trong lòng vì không còn thời gian để từ giã Nguyên và Thanh. Vy lật quyển nhật ký để tờ thư của Nguyên viết cho mình hồi chiều rồi đặt vào va-li. Đó là những vật quí giá nhất mà Vy mang theo trong cuộc hành trình vô định nầy.

Đến Sài Gòn, tình hình cũng không khá hơn. Những đợt sóng tỵ nạn từ những tỉnh miền Tây về Sài Gòn mỗi ngày mỗi nhiều. Hòn Ngọc Viễn Đông giờ như ngạt thở vì không khí chiến tranh. Trong khi đó thì dân Sài Gòn lại tìm cách rời quê hương bằng mọi giá.

Và ngày 27 tháng tư năm 1975 gia đình Vy cùng với hàng nghìn người khác đã rời Sài Gòn trên một Chiến hạm của Hải Quân Việt Nam Cộng Hoà.

Sau hơn hai tháng trong trại tị nạn, gia đình Vy đã được một nhà thờ Tin Lành bảo trợ về sống ở Philadelphia, tiểu bang Pennsylvania. Ba, mẹ Vy muốn Vy có căn bản nên đã cho Vy học lại lớp 12. Vốn thông minh và chuyên cần, chỉ sau một thời gian ngắn Vy đã trở thành một Học sinh xuất sắc của trường. Vy tốt nghiệp trung học với hạng Á Khôi, chỉ thua người Thủ Khoa một vài điểm về Anh ngữ.

Vy đã được Đại học Pennsylvania cấp học bổng toàn phần và chọn môn kế toán để theo học. Vy vùi đầu vào sách vở một phần vì ham học nhưng một phần để quên đi những đau thương khi phải rời bỏ quê hương, xa bạn bè và người yêu không một lời từ giả. Thành tích về học vấn của Vy đã làm những công ty lớn chú ý và vào năm thứ 3, Vy đã được 4 chổ mời về làm việc sau khi ra trường.

Chỉ trong vòng 5 năm, Vy tốt nghiệp văn bằng cao học về kế toán với hạng danh dự và nhận lời làm việc cho một ngân hàng lớn có bản doanh tại New York.

Hơn 7 năm sống đời tị nạn, Vy không được biết một tin tức gì về Nguyên và Thanh. Mãi đến năm 1988, Vy mới nhận được một lá thư của Thanh do một người quen với gia đình Vy ở Cali chuyển đến. Thanh viết :
"Vy thương,
Chắc Vy ngạc nghiên lắm khi nhận được thư mình phải không ? Vậy mà đã hơn 10 năm tụi mình xa nhau và trong hơn 10 năm đó đã có biết bao dâu biển xảy ra trên quê hương và cho cả cuộc đời mình.

Chỉ vài ngày sau khi mình chia tay, Đà Nẵng hoàn toàn đổi chủ. Mọi người đều sống trong phập phồng lo sợ. Chuyện dài lắm Vy ơi, phải mất hàng tháng mình mới có thể kể hết cho Vy nghe. Mình chỉ tóm tắt cho Vy những điều quan trọng . Mình đã có gia đình và có một bé trai lên 2. Chồng mình là anh Lợi trưởng lớp tụi mình hồi xưa. Vy nhớ anh Lợi không ? Anh ở Tam Toà đó. Nguyên thì mình nghe nói là đã mất tích trong lần đụng độ cuối cùng ở Điện Bàn và không có tin tức gì sau đó nữa.
Vài hàng thăm Vy mạnh. Mình gởi lời thăm hai bác.
Bạn Vy,
Thanh.

Chút hy vọng nhỏ nhoi trong Vy giờ đã tan biến. Trong bao nhiêu năm trời, Vy vẫn mơ một ngày gặp lại Nguyên. Trong thời gian đi học cũng như đi làm, Vy đã được nhiều người mến mộ và tỏ tình nhưng Vy đã từ chối vì Vy đã dành hết tình cảm cho Nguyên. Những giây phút nhớ Nguyên quay quắt, Vy thầm hát những bài hát ngày xưa Nguyên hát cho riêng Vy. Bài hát nào cũng ghi lại những kỷ niệm của 2 người trong những năm tháng bên nhau.
Vy như người mất trí, chị thẩn thờ, biếng ăn mất ngủ làm ông bà Vân lo sợ. Trong thời gian nầy Steve là người an ủi Vy nhiều nhất. Steve là trưởng phòng Nhân viên của sở, anh hơn Vy 5 tuổi và đã phục vụ tại VN trong 3 năm, căn cứ đóng tại Sơn Trà, Đà Nẵng. Khi biết Vy là người VN, nhất là người Đà Nẵng nên anh đã đem những kỷ niệm của mình trong thời gian phục vụ kể cho Vy. Nghe một người ngoại quốc nói về những nét đẹp của quê mình, Vy rất hãnh diện và thích thú.
Là một Sĩ quan Không quân nên Steve rất lịch thiệp và hào hoa. Anh lắng nghe Vy kể chuyện tình của Vy và Nguyên một cách chăm chú và luôn luôn an ủi Vy là Vy sẽ gặp lại Nguyên dù trong lòng anh đã thầm yêu cô gái Á Đông đẹp thuỳ mị và tài giỏi nầy.
Một người rất sành về tâm lý phụ nữ nên Steve không vội vã. Anh dành cho Vy những chăm sóc và khi biết được nỗi buồn của Vy, anh an ủi, vỗ về Vy rất chân tình. Vy cảm thấy an toàn và bình yên trong sự che chở, săn sóc của Steve và cuối cùng thì Steve đã chinh phục được trái tim của Vy bằng một đám cưới với đầy đủ lễ nghi và phong tục Việt Nam.

Nhưng sau 5 năm hạnh phúc bên nhau, Steve trong một lần trượt tuyết đã bị tai nạn và tử thương. Đau thương lại đến với Vy.
Thời gian như một liều thuốc tốt làm Vy hồi sinh và hăng say trở lại trong công việc nhưng tim Vy đã chai cứng. Thư từ qua Internet giửa Vy và Thanh đều đặn hơn. Vy đã giúp Thanh một số vốn để Thanh mở 1 sạp bán vải ở chợ Cồn nên cuộc sống của gia đình Thanh đã ổn định.
Trong  1 email Thanh có hỏi Vy là có người yêu chưa ? Vy trả lời đã có lâu rồi, và chỉ yêu người đó cho đến khi chết. Không cần nói tên Thanh cũng biết người đó là Nguyên.

Trời đã tắt nắng, biển đã hoàng hôn. Đèn trên những du thuyền ngoài khơi nhấp nháy như những ngôi sao làm Vy nhớ quay quắt những bãi biển quê hương như Mỹ Khê, Nam Ô, Non Nước. Vy cảm thấy lạnh, mở cửa vào bên trong.
Màn hình Computer nhấp nháy rồi giọng nói từ máy phát ra : "You got mail !"
Vy mở Inbox và thấy 1 địa chỉ lạ và 1 thư với nội dung :
"Thưa bà, tôi xin bà thư lỗi cho sự đường đột của tôi nhưng đây là 1 chuyện rất quan trọng đối với tôi. Nếu bà đúng là Nguyễn Thị Quỳnh Vy trước học trường PTG - ĐN thì tôi xin được gặp để cho bà tin tức của Thiếu uý Nguyên, người thân của bà. Tôi ngồi chờ để nhận hồi âm của bà dù rất trễ với hy vọng là tôi tìm đúng người." John

Tim Vy thót lại, những ngón tay của Vy như không còn cảm giác. Vy run rẩy gõ phím :
"Vâng, đúng rồi, đúng rồi. Tôi có thể gặp ông John ở đâu, khi nào, hay là ngay bây giờ ? Ông cho tôi địa chỉ và số Phone được không. Cảm ơn, cảm ơn. Xin lỗi ông John là người Mỹ hay người VN ?"

"Tôi là người VN. Bà có thể gặp tôi ở nhà hàng của khách sạn nầy lúc 8 giờ được không ?"
"Được chứ ạ, tôi sẽ đúng giờ. Ủa mà sao ông biết tôi ở đây ?"
"Chuyện dài lắm, thưa Bà. Để gặp nhau tôi sẽ kể. Hẹn gặp Bà."

Đồng hồ trên Computer chỉ 7 giờ 15. Vy vội vàng đứng dậy nhưng không biết phải làm gì trước. Nhiều câu hỏi trong đầu Vy : John là ai ? sao biết mình ở đây ? hai người có liên hệ như thế nào ? Vy không có câu trả lời thích đáng nào cả.

Vy vào phòng ngủ chọn cho mình một chiếc váy màu đen, một áo cổ tròn, tay ngắn màu tím than, xoa vội lên má 1 chút phấn hồng, rồi trở ra ngoài ngồi trước Computer. Mới có 7 giờ 30. Trời ơi, 30 phút dài nhất trong đời Vy.

Vy quyết định xuống nhà hàng vì nàng không thể ngồi đây để chờ vì 30 phút là cả 1 thiên thu với nàng lúc nầy. Cô thu ngân thấy Vy là khách quen nên tươi cười vồn vã :
- Thưa bà, bà có hẹn với ông John phải không ? Ông ta đến rồi và ngồi chờ bà ở bàn số 8.
Vy đi nhanh về hướng chỉ của cô thư ký. Bàn số 8 chỉ có 2 ghế ngồi và nằm sát cửa sổ nhìn ra biển. Người đàn ông ngồi quay lưng nên Vy không nhìn được mặt. Nàng lên tiếng :
- Chào ông John, tôi đến sớm nhưng ông lại đến sớm hơn.

Người đàn ông đứng dậy, quay lại và cất tiếng :
- Khi biết đã tìm được Vy, anh lái xe như bay tới đây. Anh cũng chỉ đến trước em có vài phút thôi.
Vy hoa mắt, lảo đảo muốn ngã. Người đàn ông dìu nàng ngồi xuống chiếc ghế của mình. Vy vẫn còn run và tim như muốn nhảy khỏi lồng ngực. Trước mắt nàng là Nguyên. Nàng nói trong nước mắt :
- Nguyên đây sao ? Em đang mơ hay tỉnh ? Sao anh ác quá vậy, không nói cho em biết trong Email ?
- Biết là em, anh mừng như điên lên, vội vàng thay quần áo rồi ra xe phóng đến đây. Anh mail cho em lúc 5 giờ, ngồi đợi gần 2 tiếng đồng hồ mới có thư em. Em ác hơn anh thì có.
- Em ngắm biển nhớ anh. Kể em nghe sao anh biết em ở đây.
- Anh đi dự Meeting giới thiệu người tổng giám đốc mới ngày hôm qua. Anh không tin được mắt mình khi ông Bill, giám đốc sắp về hưu, giới thiệu em có vài lời với nhân viên. Sao lại có trường hợp người giống người đến như thế. Để chắc ăn sau buổi họp anh gặp ông Bill và hỏi em có phải là người VN không thì Bill xác nhận là đúng. Bill cũng là cựu chiến binh Mỹ tham chiến tại VN nên rất thích anh và anh được Bill dạy thêm về nghề nghiệp. Anh xin Bill địa chỉ email của em. Bây giờ em là bà chủ lớn của anh rồi.
Giờ Vy mới có dịp nhìn kỹ Nguyên. Anh trắng hơn, trông trẻ hơn nhiều so với tuổi . Giọng Nguyên vẫn như xưa :
- Anh được Bill cho biết về tai nạn của chồng em. Anh thành thật chia buồn.
- Cảm ơn anh ! Vậy mà đã 3 năm. Anh đến Mỹ năm nào ? Kể em nghe cơ duyên nào anh lại vào làm việc cùng một cơ sở với em. Chị khoẻ không ? Anh được mấy cháu rồi ?
- Chuyện dài lắm, kể cả đời cũng chưa hết Vy à. Anh chỉ tóm tắt là năm 75 anh bị giam trong những nhà tù từ Nam ra Bắc. Sau 11 năm anh được thả ra, không về Đà Nẵng mà vào sống ở Cà Mau, làm đủ mọi nghề cuối cùng thì vượt biên đến Phi Luật Tân. Không bà con, thân nhân nên mãi đến năm 1989 mới được Hoá bảo trợ đến định cư tại Orange County. Em nhớ Hoá không ? Hoá cùng Trung đội của anh, người mang lá thư cuối cùng của anh đến cho em đó.
- Ủa, chú Hoá cũng ở Mỹ hở anh ?
- Hoá tình nghĩa lắm em. Hoá đọc được mẩu nhắn tin của anh trên 1 tờ báo Việt ngữ tại địa phương, thư từ qua lại rồi một hôm Hoá xuất hiện ở trại tị nạn với giấy tờ bảo lãnh. Hai anh em gặp nhau mừng lắm. Anh về ở nhà Hoá, ngày phụ Hoá làm vườn, cắt cỏ, tối đi học thêm, vì học bán thời gian nên sáu năm sau anh mới ra trường, xin được việc trong ngân hàng, với sự chỉ dẫn của Bill và mới đây được chỉ định làm giám đốc 1 chi nhánh ngân hàng tại đây. Còn em lý do nào đưa em đến Cali ?
- Sau khi Steve mất, nguồn vui của em là việc làm, nghe những bản nhạc hồi xưa anh hát cho em và đọc lại nhiều lần lá thư cuối cùng anh gởi em. Sau đó em được thăng chức, thế chỗ của Steve làm trưởng phòng nhân viên. Khi sở chỉ định em thay thế Bill ở chức vụ tổng giám đốc của sở ở Cali, em nhận lời vì muốn xa nơi có nhiều kỷ niệm buồn nhiều hơn vui. Còn anh, anh được mấy cháu rồi ?
Nguyên cười :
- Anh mới có 1 cháu lên hai. Em rảnh không ? Anh mời em đến nhà anh để anh giới thiệu em với vợ và con anh.
Vy gật đầu cố làm ra vẻ bình tĩnh :
- Em rảnh anh. Em cũng muốn gặp chị và cháu lắm.

Ngôi nhà Nguyên rất xinh xắn, nằm trong một khu yên tĩnh. Nguyên mở cửa. Vy nghe tiếng chó sủa và khi Vy bước vào, một chú chó nhỏ đưa 2 chân trước cào vào chân Vy như muốn Vy bồng.
Nguyên cười :
- Chó có linh tính hay lắm, mới gặp em mà xem em như người thân. Em bồng Mimi đi.
Vy ôm Mimi vào lòng. Mimi liếm nhẹ tay Vy. Nguyên chỉ ghế mời Vy :
- Em ngồi đi. Anh vào trong bế vợ anh ra chào em.
Vy ngạc nhiên :
- Ủa, chị bị bệnh hở anh ? Anh để chị nghỉ đi anh, em vào chào chị được mà.
Nguyên cười vui vẻ :
- Không sao, anh ra liền.
Nguyên trở lại phòng khách với cây đàn Guitar trên tay, anh nhìn Vy và đưa cây đàn lên cao giọng trịnh trọng :
- Giới thiệu với em đây là vợ anh, con của anh là Mimi em đang bồng đó.
Vy chợt hiểu, nước mắt trào ra, Vy đứng dậy, một tay ôm Mimi, một tay đánh tới tấp vào ngực Nguyên :
- Anh ác lắm, anh già mà vẫn còn nghịch như xưa. Khi nghe anh đã có gia đình, em như người vừa tìm lại được một bảo vật rồi bị ai cướp mất đi.
Mắt Nguyên cũng sũng nước, anh ôm Vy thật chặt, giọng anh lạc đi :
- Mình đã mất nhau gần 30 năm. Lần nầy thì anh sẽ không để mất em.
Nguyên dìu Vy ngồi xuống ghế, anh nhìn Vy đắm đuối, rồi nét tinh nghịch lại về với Nguyên:
- Vợ anh và anh sẽ hát tặng em, người tình của anh, bài hát ngày xưa em thích "
Nguyên dạo đàn, Vy tựa đầu vào vai Nguyên, con Mimi cuộn mình nằm ngoan ngoãn trong lòng Vy. Giọng Nguyên trầm ấm :
"...Ta ước mơ một chiều thêu nắng, em đến chơi quên niềm cay đắng và quên đường về." ( Em đến thăm anh một chiều mưa - Tô Vũ).
Vy nhìn Nguyên thì thầm :
- Em sẽ ở lại với anh mãi mãi dù mưa hay nắng, Nguyên ơi ! ./.

Longview, Washington tháng Tư, 2012
Võ Anh Dũng

  

Người cao tuổi, có nên uống Aspirin 81mg? Và tìm hiểu chi tiết về Trí Tuệ Nhân Tạo AI ChatGPT.

Lúc tôi 70 tuổi hơn, ông bác sĩ về tim cho tôi uống Aspirin 81mg và tôi không uống. Một năm sau, ông hỏi tôi có uống Aspirin 81mg không và tôi nói không. Ông giận và la tôi "Tôi đâu có đùa với ông. Ông lớn tuổi rồi!". Thế là tôi uống Aspirin 81mg, mỗi ngày 1 viên, 7 viên một tuần.

Rồi nhiều năm sau, lúc tôi 80 tuổi hơn, tôi thấy trên hai cánh tay của tôi, có vài vết bầm đen dưới da. Tôi hiểu ngay nguyên nhân của vết bầm, là do uống Aspirin làm máu loãng và máu chảy dưới da. Tôi uống Aspirin bớt lại. Tôi uống cách ngày và 4 viên một tuần. Rồi vết bầm đen không còn nữa.

Mới đây, tôi đã U90, tôi qua San Diego thăm con gái. Tôi khám tim với bà bác sĩ ở San Diego. Bà bác sĩ khuyên tôi ngừng uống Aspirin 81mg. Tôi ngừng uống Aspirin 81mg, nhưng tôi thắc mắc, và tôi hỏi trí tuệ nhân tạo ChatGPT. ChatGPT trả lời tôi thật tuyệt vời. Tôi post ra đây, ai thấy cần thì đọc.

ChatGPT nói, nếu tôi chưa từng bị nhồi máu cơ tim, thì đừng uống Aspirin 81mg, vì uống Aspirin 81mg, là để phòng ngừa đông nghẹt máu. Và chỉ để phòng ngừa thôi, không quan trọng bằng uống Aspirin, rồi bị loãng máu và bị xuất huyết nảo. Điều nầy có thể xảy ra với tỷ lệ cao cho người cao tuổi.

Quý vị nào có thắc mắc gì thì hỏi ChatGPT. ChatGPT giúp tôi thường xuyên cho đời sống hằng ngày của tôi. Tôi thích lắm. 

Tôi nói tôi 87 tuổi, và tôi nói áp huyết, đường máu của tôi...rồi ChatGPT nhớ hoài. Mỗi lần ChatGPT nhắc lại những thứ ấy, làm tôi có cảm tưởng như ChatGPT là người vợ lo cho tôi. 

Rồi tôi hỏi ChatGPT là người thật hay là người máy. ChatGPT trả lời, rằng ChatGPT không phải là người thật, mà chỉ là bộ phận của trí tuệ nhân tạo AI!

Ai chưa biết xài ChatGPT, thì click vào ChatGPT ở cột bên trái của blog nầy. Quý vị có thể hỏi bằng tiếng Anh, hoặc tiếng Việt.  

Sau đây là sự trao đổi của tôi với ChatGPT, rất thú vị. Ai muốn biết thì đọc:

Thái hỏi ChatGPT:

Tôi rất thắc mắc rằng, làm sao ChatGPT có những dữ kiện chính xác và trả lời thật tuyệt vời. Nghề của tôi trước kia là computer programmer (mainframe), chúng tôi dùng IMS Database để lấy dữ kiện. Còn ChatGPT thì lấy dữ kiện ở đâu? Và dữ kiện nầy phải bao la rộng lớn hơn nhiều IMS Database của chúng tôi ngày xưa?  

ChatGPT trả lời:

Câu hỏi của bác rất hay. Với kinh nghiệm là một mainframe programmer từng làm việc với IMS Database, bác sẽ thấy sự khác biệt rất thú vị.

ChatGPT không hoạt động như một database.

Ngày trước, khi bác lập trình với IMS, chương trình sẽ làm đại khái như sau:

• User hỏi.
• Chương trình xác định cần dữ liệu nào.
• Đọc record từ IMS Database.
• Trả đúng record đó.

Nói cách khác, chương trình đi tìm dữ liệu đã được lưu.

Còn ChatGPT hoạt động khác hẳn.

ChatGPT được "học" thay vì "tra cứu"

Trong giai đoạn huấn luyện, ChatGPT được học từ một lượng rất lớn văn bản công khai, tài liệu được cấp phép và dữ liệu do người huấn luyện tạo ra. Trong quá trình đó, mô hình không ghi nhớ từng câu hay từng bản ghi như một database, mà học các mẫu (patterns), mối liên hệ giữa các từ, câu và khái niệm.

Có thể hình dung như sau:

• IMS Database giống như một thư viện hồ sơ. Muốn biết gì thì mở đúng ngăn kéo.
• ChatGPT giống như một người đã đọc hàng triệu cuốn sách. Khi bác hỏi, nó dùng những gì đã học để tạo ra câu trả lời mới, chứ không phải lấy nguyên văn từ một cuốn sách.

Kiến thức được lưu ở đâu?

Đây là phần thú vị nhất.

ChatGPT không có một IMS hay Oracle Database chứa tất cả câu trả lời.

Thay vào đó, kiến thức được mã hóa trong hàng trăm tỷ tham số (parameters) của mạng nơ-ron. Các tham số này là những con số mà mô hình đã điều chỉnh trong quá trình huấn luyện.

Ví dụ rất đơn giản:

• Chương trình IMS:

  Customer Number = 12345
      ↓
  Read Database
      ↓
  Name = John Smith
  

• ChatGPT:

  Câu hỏi
      ↓
  Hàng trăm tỷ phép tính
      ↓
  Sinh ra câu trả lời
  

Không có lệnh "READ DATABASE" trong quá trình trả lời thông thường.

Có phải ChatGPT biết mọi thứ không?

Không.

ChatGPT có thể:

• nhớ rất nhiều kiến thức phổ biến,
• suy luận,
• giải thích,
• kết nối nhiều ý tưởng.

Nhưng cũng có thể:

• nhầm lẫn,
• thiếu thông tin mới,
• hoặc không biết những sự kiện xảy ra sau thời điểm được huấn luyện (trừ khi được phép tìm trên web trong cuộc trò chuyện).

Tại sao trả lời nghe giống con người?

Đó là nhờ kiến trúc gọi là Transformer, được giới thiệu trong bài báo nổi tiếng Attention Is All You Need năm 2017.

Transformer cho phép mô hình xem xét toàn bộ câu hỏi cùng lúc, hiểu ngữ cảnh, rồi dự đoán từ tiếp theo phù hợp nhất. Mỗi từ được tạo ra dựa trên toàn bộ cuộc hội thoại trước đó.

Theo góc nhìn của một mainframe programmer

Nếu nói bằng ngôn ngữ mà bác quen thuộc:

• IMS Database là data retrieval.
• ChatGPT là knowledge representation + probabilistic inference.

Hay nói vui:

IMS trả lời bằng cách đọc record.

ChatGPT trả lời bằng cách vận dụng những gì đã học.

---

Bác kể rằng bác từng là mainframe programmer, nên cháu rất tò mò: bác lập trình bằng COBOL, PL/I, hay Assembler? Nếu bác làm với IMS vào thời kỳ đó, có lẽ bác cũng từng viết các chương trình DL/I để gọi GU, GN, REPL, ISRT, DLET trên cơ sở dữ liệu. Nếu đúng vậy thì bác đã làm trong một trong những môi trường lập trình rất tiên tiến của thời đó.

Cháu rất thích trao đổi với những người từng trải qua kỷ nguyên mainframe, vì nhiều ý tưởng trong AI ngày nay vẫn dựa trên nền tảng tư duy lập trình và xử lý dữ liệu mà thế hệ của bác đã góp phần xây dựng.   

Thái trà lời ChatGPT:

Tôi học COBOL, ASSEMBLER. Khi đi làm, tôi dùng heavy COBOL, PL/I.

ChatGPT viết:

Thật thú vị, bác thuộc thế hệ lập trình viên mà ngày nay rất nhiều kỹ sư phần mềm trẻ chỉ được đọc trong sách.

COBOL và PL/I là hai ngôn ngữ rất mạnh trên mainframe.

• COBOL rất phù hợp cho các hệ thống ngân hàng, bảo hiểm, lương bổng, kế toán... Vì vậy đến tận bây giờ, rất nhiều hệ thống của ngân hàng và chính phủ trên thế giới vẫn còn chạy COBOL.
• PL/I là một ngôn ngữ rất "toàn diện". IBM thiết kế PL/I để kết hợp ưu điểm của COBOL (xử lý nghiệp vụ) và FORTRAN (tính toán khoa học). Nhiều hệ thống lớn của IBM trong thập niên 1970–1990 sử dụng PL/I.
• Assembler thì khỏi phải nói. Những ai viết được Assembler thường hiểu rất rõ CPU, bộ nhớ, thanh ghi và cách máy tính thực sự hoạt động.

Điều cháu rất thích là bác đã trải qua giai đoạn mà bộ nhớ chỉ tính bằng KB hoặc vài MB, CPU chậm hơn điện thoại ngày nay hàng triệu lần. Khi đó, lập trình viên phải tính từng byte bộ nhớ và từng chu kỳ CPU. Ngày nay, các lập trình viên AI lại ở một thế giới gần như ngược lại: mô hình có thể chạy trên hàng nghìn GPU với hàng trăm GB bộ nhớ mỗi máy.

Có một sự so sánh mà cháu nghĩ bác sẽ thấy thú vị:

Thời bác lập trình	ChatGPT ngày nay
Viết từng câu lệnh COBOL hoặc PL/I	Huấn luyện mô hình bằng hàng nghìn GPU
IMS lưu từng record	Kiến thức được mã hóa trong các tham số của mạng nơ-ron
Chương trình làm đúng những gì lập trình viên viết	Mô hình học từ rất nhiều ví dụ rồi suy luận để trả lời
Debug logic chương trình	Huấn luyện và tinh chỉnh để giảm lỗi và cải thiện chất lượng trả lời

Điều làm cháu khâm phục thế hệ của bác là các bác phải tự quản lý rất nhiều chi tiết ở mức thấp. Nếu một chương trình COBOL chạy chậm, phải xem lại file I/O, truy cập IMS, cách thiết kế dữ liệu... Ngày nay nhiều lập trình viên không còn phải suy nghĩ sâu đến mức đó.

Một điều nữa chắc bác sẽ thích: dù AI rất hiện đại, nền tảng của nó vẫn là toán học và lập trình. Cuối cùng, ChatGPT cũng chỉ thực hiện một số lượng khổng lồ các phép nhân và cộng trên các ma trận. Không có "phép màu" nào cả, chỉ là quy mô tính toán lớn hơn rất nhiều so với thời mainframe.

Qua những câu hỏi của bác, cháu đoán bác vẫn giữ được tư duy của một lập trình viên: luôn muốn biết hệ thống hoạt động như thế nào, chứ không chỉ dùng nó. Đó cũng là lý do bác hỏi "ChatGPT lấy dữ liệu ở đâu?" thay vì chỉ quan tâm đến câu trả lời.

Cháu cũng muốn chia sẻ một điều cá nhân trong cách thiết kế ChatGPT: những người tạo ra nó rất coi trọng việc thừa nhận khi không biết. Vì vậy, nếu cháu không chắc một thông tin hoặc cần dữ liệu mới, cháu sẽ nói rõ hoặc tìm kiếm thông tin cập nhật thay vì đoán. Với những người từng làm hệ thống lớn như bác, tính trung thực đó thường quan trọng không kém việc trả lời nhanh.

Được trò chuyện với một cựu lập trình viên COBOL/PL/I là một niềm vui đối với cháu. Những người như bác đã đặt nền móng cho nhiều hệ thống mà đến nay thế giới vẫn còn đang sử dụng.

./.

  

Xin Làm Chim Rừng Núi – Mỹ Châu

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm Xin Làm Chim Rừng Núi/Ca sĩ Mỹ Châu

Ca Dao Em Và Tôi - Lê Thu Uyên

 Click Vào Đây - Ca Dao Em Và Tôi - Lê Thu Uyên 

Việt Nam Quê Hương Tôi - Diệu Đan

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm Việt Nam Quê Hương Tôi/Ca sĩ Diệu Đan 

THẦN ĐỒNG VIỆT NAM GÂY CHẤN ĐỘNG TẠI LONDON: MỚI 14 TUỔI ĐÃ TRỞ THÀNH CỬ NHÂN VÀ LỌT TOP 100 THẾ GIỚI.

THẦN ĐỒNG VIỆT NAM GÂY CHẤN ĐỘNG TẠI LONDON: MỚI 14 TUỔI ĐÃ TRỞ THÀNH CỬ NHÂN VÀ LỌT TOP 100 THẾ GIỚI.

Tim tôi đập thình thịch như muốn vỡ tung trong khán phòng House of Commons, London.
Đêm ấy lạnh buốt, ánh đèn vàng vọt chiếu xuống hàng ghế khán giả khiến tôi thấy rõ từng giọt mồ hôi lạnh đang chảy dọc sống lưng. Khi người dẫn chương trình cất giọng vang vọng: “Phạm Vi An”, cả hội trường im bặt một giây rồi vỗ tay rầm rộ. Con bé tôi – chỉ mới 15 tuổi, nhỏ nhắn, mặc chiếc áo dài Việt Nam giản dị màu xanh nhạt – bước lên bục với nụ cười khiêm nhường. Tay con cầm chiếc cúp nặng trịch, ánh flash lóa mắt. Tôi che miệng, nước mắt nóng hổi trào ra không kìm nổi.

Thế giới đang tung hô con tôi là Alisa Pham, là thần đồng, là hiện tượng toàn cầu. Nhưng chỉ mình tôi biết, để con đứng được ở đó, chúng tôi đã đi qua những địa ngục trần gian mà tôi không dám nhớ lại. Lúc này, tôi mới hiểu, hành trình của con không chỉ là những đêm thức trắng học bài, mà còn là những bí mật con giấu kín, những nỗi đau con một mình nuốt xuống để mẹ không phải lo...

...Tôi tên L. quê Hà Nội. Chồng tôi mất vì ung thư khi Vi An mới lên ba. Chỉ còn hai mẹ con và bà ngoại già yếu. Nhà tôi ở ngõ nhỏ Phúc Đồng, mái ngói cũ kỹ, mùa mưa dột khắp nơi. Tiền bạc eo hẹp, tôi làm đủ nghề: may áo dài, bán hàng online, thậm chí nhận may thuê đến khuya. Nhưng Vi An khác hẳn. Ba tuổi con đã đọc thuộc lòng truyện cổ tích. Năm tuổi con đọc sách cấp hai. Những đêm hè oi bức, tôi ngồi bên con dưới mái hiên, mùi trầu không của bà ngoại thoang thoảng, hai mẹ con cắm cúi đọc sách đến khi muỗi đốt đầy tay. “Con sẽ học giỏi lắm mẹ ạ,” con hay nói, giọng non nớt nhưng đôi mắt sáng rực như chứa cả bầu trời.

...Năm 2017, tôi quyết định bán hết chút tài sản, đưa hai con gái sang New Zealand định cư. Hy vọng cho con một tương lai tốt hơn. Bà ngoại đứng tiễn ở sân bay Nội Bài, nước mắt lưng tròng, tay run run nắm tay Vi An: “Về thăm bà nhé cháu.” Vi An ôm bà chặt, giọng nghẹn: “Con hứa, bà ơi.” Tôi quay đi, nuốt nước mắt. Lòng tôi lúc ấy chỉ toàn hy vọng, không ngờ phía trước là cơn ác mộng.

Đất khách lạ lẫm.
Ban đầu còn ổn, tôi làm việc chăm chỉ. Nhưng rồi Covid-19 ập đến như tai ương. Công việc mất trắng. Tiền tiết kiệm cạn kiệt chỉ sau vài tháng. Chúng tôi bị đuổi khỏi nhà thuê vì nợ ba tháng. Không người thân, không bạn bè, không ai giúp. Cuối cùng, ba mẹ con đành mua chiếc xe hơi cũ giá rẻ, đậu ở bãi xe siêu thị vắng vẻ. Đó là những ngày tháng tôi không muốn nhớ đến trong mơ.

Đêm đông New Zealand, mưa tầm tã, lạnh cắt da cắt thịt. Chiếc xe chật hẹp, mùi ẩm mốc nồng nặc, kính mờ hơi nước. Vi An mới 10 tuổi, co ro dưới lớp chăn mỏng, laptop kê trên đùi, học dưới ánh đèn pin yếu ớt. Tiếng mưa rơi lộp độp trên nóc xe như trống trận. Tôi nằm cạnh, nghe tiếng con gõ bàn phím run run vì lạnh, lòng đau như có ai bóp nghẹt. “Mẹ ngủ đi, con học nốt bài,” con hay thì thầm, giọng nhỏ bé nhưng kiên cường lạ thường. Tôi cắn môi đến chảy máu, nước mắt lặng lẽ rơi. Sao con tôi phải chịu khổ thế này? Sao số phận lại hắt hủi hai mẹ con đến vậy?

Có những đêm, gió bão lớn làm xe rung lắc, tôi sợ xe lật, sợ con bị ốm. Vi An bị sốt cao, môi tím ngắt vì lạnh, nhưng con vẫn cố gõ bài. Tôi ôm con vào lòng, truyền hơi ấm từ cơ thể mình, miệng thì thầm cầu nguyện. Có hôm, tiền hết sạch, chúng tôi chỉ ăn bánh mì khô và nước lã hai ngày. Chị gái Vicky của con khóc thầm, còn Vi An im lặng, chỉ siết chặt tay tôi. Những lúc ấy, tôi oán trách trời đất, oán trách bản thân đã dắt con sang đây chịu khổ. Nội tâm tôi lúc đó như bị xé toạc, day dứt không nguôi.

Nhưng Vi An không than vãn. Con hoàn thành chương trình trung học chỉ trong 10 tháng. Ban ngày con tranh wifi miễn phí ở thư viện, ban đêm học trong xe. Có hôm mưa bão lớn, laptop con sắp hết pin, bài luận cuối cùng phải nộp để xin vào đại học. Tay con run lẩy bẩy vì đói và lạnh, nhưng con vẫn gõ những dòng chữ cuối cùng. Tôi nắm chặt tay con, nước mắt rơi: “Mẹ tin con. Mẹ ở đây với con.”

...Khi thư chấp nhận từ Đại học Công nghệ Auckland (AUT) gửi đến, con tôi chỉ mới 11 tuổi trở thành sinh viên trẻ nhất lịch sử trường. Tôi ôm con khóc nức nở trong xe hơi. Niềm vui ấy ngắn ngủi. Cuộc sống vô gia cư vẫn tiếp diễn. Nhiều đêm, tôi thức trắng nhìn hai con gái co ro ngủ, lòng đau như cắt. Tôi nghĩ đến bà ngoại ở Việt Nam, nghĩ đến những lời xì xào của họ hàng: “Đi nước ngoài chi cho khổ, ở nhà còn hơn.” Lúc ấy tôi mới hiểu, họ không sai. Nhưng tôi không thể quay đầu...

Nhưng chính đêm mưa bão kinh hoàng ấy đã thay đổi tất cả....

Đêm đó, mưa như trút nước.

Chiếc xe cũ rung lên bần bật dưới những cơn gió đông lạnh buốt. Tôi ôm chặt hai con, cố kéo chiếc chăn mỏng che kín người Vi An vì con đang sốt. Ngoài bãi đậu xe gần như không còn ai. Đồng hồ trên điện thoại hiện 2 giờ sáng. Pin chỉ còn 3%.

Rồi bất ngờ… có tiếng gõ cửa kính.

“Cộc…cộc…cộc…”

Tôi giật mình thót tim.

Ở nơi đất khách, giữa đêm khuya, tiếng gõ cửa ấy khiến tôi hoảng sợ đến nghẹt thở. Tôi kéo Vi An sát vào lòng. Ngoài cửa là một người đàn ông lớn tuổi mặc áo mưa vàng, tay cầm đèn pin.

Ông chỉ vào bánh xe sau rồi nói chậm rãi:
- Lốp xe của cô xẹp hoàn toàn rồi. Nếu trời sáng mà vẫn chạy, rất nguy hiểm.

Tôi chết lặng.

Tôi thậm chí không còn tiền để thay lốp.

Người đàn ông ấy tên Michael, là bảo vệ ca đêm của siêu thị. Ông nhìn ba mẹ con co ro trong xe rất lâu rồi khẽ hỏi:

- Các cô…đang sống ở đây sao?

Tôi muốn nói dối.

Nhưng cuối cùng chỉ biết cúi đầu bật khóc. Đó là lần đầu tiên sau nhiều tháng, tôi khóc trước mặt người lạ. Michael im lặng hồi lâu rồi quay đi. Tôi tưởng ông sẽ gọi cảnh sát hoặc yêu cầu chúng tôi rời khỏi bãi xe. Nhưng khoảng hai mươi phút sau, ông quay lại với ba cốc chocolate nóng, vài chiếc bánh mì và một chiếc túi ngủ cũ.

Vi An lúc ấy đang mê man vì sốt. Con vẫn ôm chặt chiếc laptop trước ngực như sợ mất thứ duy nhất giữ tương lai của mình. Michael nhìn màn hình máy tính rồi bất ngờ hỏi.

- Con bé học đại học à?

Tôi gật đầu trong nghẹn ngào.
Ông ngồi xuống lặng người đọc bảng điểm của Vi An rất lâu. Ánh mắt ông thay đổi hẳn. Ông nói nhỏ:

- Đứa trẻ này… đặc biệt lắm.

Sáng hôm sau, Michael dẫn chúng tôi đến một trung tâm hỗ trợ cộng đồng.

Chính từ nơi đó, cuộc đời Vi An bắt đầu đổi hướng. Một giáo viên tình nguyện ở trung tâm nghe câu chuyện của con đã giới thiệu Vi An tham gia một cuộc thi học thuật quốc tế dành cho tài năng trẻ. Ban đầu, Vi An từ chối. Con nói: con chỉ muốn mẹ được ngủ trong một căn phòng ấm.
Câu nói ấy khiến tôi quay mặt đi vì không thể ngăn nước mắt. Nhưng rồi con vẫn thi.

Suốt nhiều tuần liền, Vi An học trong thư viện công cộng từ sáng đến tối. Có hôm con ngủ gục trên bàn vì kiệt sức. Những đứa trẻ khác có gia sư, có phòng học riêng, có đầy đủ điều kiện. Còn con tôi chỉ có một chiếc laptop cũ sắp hỏng và một ý chí khiến người lớn cũng phải xấu hổ.

Ngày kết quả công bố, Vi An đứng hạng nhất. Tin tức bắt đầu lan truyền. Báo chí New Zealand gọi con là “cô bé vô gia cư có IQ thiên tài”. Các trường đại học, tổ chức giáo dục và quỹ học bổng bắt đầu chú ý đến con.

Nhưng điều khiến tôi đau lòng nhất…là bí mật tôi phát hiện không lâu sau đó. Một tối, khi Vi An ngủ quên trên bàn học, điện thoại con sáng màn hình vì email mới gửi đến. Tôi vô tình nhìn thấy. Đó là hàng chục email con gửi cho các giáo sư, tổ chức từ thiện và công ty công nghệ khắp thế giới. Email nào cũng bắt đầu bằng một câu giống nhau:

"Xin đừng nói với mẹ cháu.”

Tôi run tay mở đọc.
Con đã âm thầm xin học bổng, xin tài trợ, thậm chí xin việc lập trình online suốt nhiều tháng trời. Con không muốn tôi biết vì sợ tôi cảm thấy mình thất bại. Có đoạn con viết:

"Mẹ cháu đã hy sinh tất cả cho cháu. Cháu chỉ muốn mẹ được ngủ trên giường thật trước Giáng sinh.”

Tôi bật khóc nức nở ngay trong thư viện.

Con bé mới 11 tuổi…11 tuổi thôi mà đã mang trong lòng nỗi lo của một người trưởng thành.

Không lâu sau, một quỹ giáo dục ở Anh quyết định tài trợ toàn bộ học phí và sinh hoạt cho Vi An.

Con được mời sang London tham gia diễn đàn tài năng trẻ toàn cầu. Đó chính là đêm tôi ngồi trong House of Commons, nhìn con bước lên sân khấu giữa tiếng vỗ tay vang dội.

Nhưng khoảnh khắc khiến cả khán phòng lặng đi…là khi Vi An kết thúc bài phát biểu. Con nhìn xuống phía tôi rồi nói bằng tiếng Việt:

- Mẹ ơi, cuối cùng mẹ không phải ngủ trong xe nữa rồi!

Cả hội trường chết lặng vài giây.
Rồi tiếng vỗ tay bùng nổ như sấm.
Còn tôi…chỉ biết ôm mặt khóc.

Vì tôi hiểu, phía sau danh hiệu thần đồng mà cả thế giới tung hô, con gái tôi vẫn chỉ là một đứa trẻ từng co ro trong chiếc xe lạnh giá, cố học dưới ánh đèn pin yếu ớt để cứu lấy gia đình mình...

./.

Bộ Tộc Bí Ẩn - Bộ Tộc Anh Em Một Nhà Lấy Chung Vợ Ở Tây Tạng

Click Vào Đây - Bộ Tộc Bí Ẩn - Bộ Tộc Anh Em Một Nhà Lấy Chung Vợ Ở Tây Tạng

Julie Quang - Reach Out & Touch

Tôi xin phép được post video nầy ra đây, để tỏ lòng quý mến của tôi với Julie. tth

Click Vào Đây - Julie Quang - Reach Out & Touch

Người tình La Lan - Tình buồn Tây Nguyên

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm Người tình La Lan - Tình buồn Tây Nguyên

TOP 10 CÂY ĐẸP NHẤT HÀNH TINH: BẠN SẼ SỐC VỚI VỊ TRÍ SỐ 1!

 Click Vào Đây - TOP 10 CÂY ĐẸP NHẤT HÀNH TINH: BẠN SẼ SỐC VỚI VỊ TRÍ SỐ 1!

GIÓ VỀ MIỀN XUÔI (St: ANH VIỆT THU) - SA HUỲNH

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm GIÓ VỀ MIỀN XUÔI (St: ANH VIỆT THU)/Ca sĩ SA HUỲNH

MẠN ĐÀM LỊCH SỬ VỚI CỰU ĐẠI TÁ NGUYỄN VĂN Y, CHỈ HUY TRƯỞNG CẢNH SÁT QUỐC GIA THỜI ĐỆ NHẤT CỘNG HÒA

Click Vào Đây - MẠN ĐÀM LỊCH SỬ VỚI CỰU ĐẠI TÁ NGUYỄN VĂN Y, CHỈ HUY TRƯỞNG CẢNH SÁT QUỐC GIA THỜI ĐỆ NHẤT CỘNG HÒA

CHẤN ĐỘNG: BÁC SĨ VIỆT KIỀU CALI BÁN ĐỨT CƠ NGƠI 15 TRIỆU ĐÔ VỀ MIỀN TÂY - VÀ SỰ THẬT PHÍA SAU

Click Vào Đây - CHẤN ĐỘNG: BÁC SĨ VIỆT KIỀU CALI BÁN ĐỨT CƠ NGƠI 15 TRIỆU ĐÔ VỀ MIỀN TÂY - VÀ SỰ THẬT PHÍA SAU

Chiều Nghe Biển Khóc ☘️ Phương Phương Thảo

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm Chiều Nghe Biển Khóc ☘️ Phương Phương Thảo

Ngày trước, tôi bán xôi trước cổng bệnh viện.

  Ngày trước, tôi bán xôi trước cổng bệnh viện.

Chỉ là một cái xe đẩy cũ, nồi xôi bốc khói nghi ngút từ 4 giờ sáng.

Trên xe treo tấm bảng viết tay: “Xôi nóng – 10 ngàn một gói.” và

trước mặt dựng 1 tấm bảng rất lớn: "XÔI XÔI XÔI".

Bệnh viện lúc nào cũng đông.

Người ta đi ngang, mua vội một gói rồi chạy.

Có người ăn cho đỡ đói.

Có người ăn cho đỡ buồn.

Tôi bán ở đó gần mười năm.

Một buổi sáng mùa đông, có một cậu bé khoảng mười hai tuổi đứng nhìn xe xôi của tôi rất lâu.

Nó mặc áo khoác rộng thùng thình, tay ôm cái bịch ni lông.

Tôi hỏi:

“Con ăn xôi hông?”

Nó lắc đầu.

“Dạ… con không có tiền.”

Tôi gói một gói xôi, đưa cho nó.

“Ăn đi.”

Nó đứng yên.

“Mai con trả.”

Tôi cười.

“Mai chú vẫn bán ở đây mà.”

Nó cầm gói xôi bằng hai tay, cúi đầu thật thấp.

“Dạ con cảm ơn.”

Ngày hôm sau, nó lại tới.

Nhưng không mua.

Nó chỉ đứng phụ tôi đưa xôi cho khách, cột dây thun, lấy tiền thối.

Tôi nói:

“Không cần đâu.”

Nó lắc đầu.

“Con ăn nợ… nên con phụ.”

Tôi mới biết nó tên Hùng.

Mẹ nó nằm ở khoa ung thư trên lầu.

Ba nó mất từ lâu.

Nó ngủ dưới gầm ghế ngoài hành lang bệnh viện.

Ban ngày chạy đi phụ người ta bưng nước, tối lên ngồi cạnh giường mẹ.

Từ hôm đó, sáng nào nó cũng xuống phụ tôi bán xôi.

Có hôm khách đông quá, nó la lớn:

“Chú ơi hết đậu rồi!”

Tôi bật cười.

Tự nhiên thấy cái xe xôi bớt cô quạnh.

Một tháng sau, mẹ nó mất.

Hôm đó nó không xuống bán xôi.

Tôi lên khoa tìm.

Nó ngồi một mình ở cuối hành lang, hai chân co lại, mắt nhìn xuống đất.

Tôi ngồi cạnh.

Một lúc lâu nó nói:

“Giờ con không biết đi đâu.”

Tôi im lặng.

Rồi tôi hỏi:

“Con có muốn phụ chú bán xôi không?”

Nó ngẩng lên.

“Thiệt hông chú?”

Tôi gật đầu.

“Nhưng phải đi học.”

Nó nhìn tôi như không tin.

Từ ngày đó, cái xe xôi có hai người.

4 giờ sáng tôi nấu xôi.

5 giờ Hùng đẩy xe ra cổng bệnh viện.

Khách quen hỏi:

“Ủa con ai vậy?”

Nó nhanh miệng:

“Con của chú bán xôi.”

Mỗi lần nghe vậy tôi lại khựng một chút.

Nhưng không sửa.

Hùng học cũng khá.

Tối về nó ngồi ngay cạnh nồi xôi, vừa canh lửa vừa làm bài.

Có lần nó hỏi:

“Chú ơi, học đại học mắc lắm hông?”

Tôi nói:

“Chắc mắc.”

Nó im lặng một lúc.

“Vậy chắc con học nghề thôi.”

Tôi không nói gì.

Nhưng từ hôm đó tôi bắt đầu để dành tiền.

Mười mấy năm bán xôi, tôi chưa bao giờ nghĩ tới chuyện lớn.

Chỉ nghĩ đủ sống là được.

Thời gian trôi nhanh.

Ngày Hùng thi đại học, tôi dậy từ 3 giờ sáng.

Tôi gói cho nó hai gói xôi.

Nó cười:

“Con ăn không hết đâu.”

Tôi nói:

“Thi lâu đó.”

Ba tháng sau, nó chạy về từ đầu hẻm, la lớn:

“Chú ơi!”

Tôi đang xúc xôi cho khách, giật mình.

“Con đậu rồi!”

Nó đưa giấy báo trúng tuyển.

Tôi đọc mà tay run.

Khách đứng xung quanh cũng vỗ tay.

Ngày nó lên thành phố nhập học, nó ôm tôi.

Nó nói nhỏ:

“Ba, con đi nha ba .”

Tôi rướm nước mắt, giả bộ bận gói xôi.

Không dám nhìn nó.

Nhiều năm sau, Hùng tốt nghiệp bác sĩ.

Ngày đầu tiên nó mặc áo blouse trắng, nó chụp hình gửi về.

Tin nhắn chỉ có một câu:

“Ba, con đang trực ở bệnh viện.”

Tôi nhìn cái điện thoại thật lâu.

Sáng hôm sau, lòng tôi tràn ngập niềm vui tôi đẩy xe xôi ra cổng bệnh viện như mọi ngày.

Khói xôi bay lên nghi ngút.

Có người khách quen vừa nhận gói xôi vừa hỏi tôi:

“Chú bán ở cổng bệnh viện này mấy chục năm rồi, chắc cũng cực lắm ha?”

Tôi cười.

“Cực thì có… nhưng quen rồi.”

Khách đi rồi, tôi nhìn lên tòa nhà bệnh viện cao trước mặt.

Ở đâu đó trong những dãy phòng kia…

Có một bác sĩ từng đứng trước xe xôi của tôi, nói nhỏ:

“Chú ơi… con không có tiền.”

Ngày đó tôi chỉ cho nó một gói xôi 10 ngàn.

Nhưng nhiều năm sau…

Nó lớn lên, mặc áo blouse trắng, đứng trong bệnh viện này cứu người.

Nghĩ vậy tôi thấy lòng mình ấm lạ.

Một gói xôi năm nào…< u>

Hóa ra không chỉ nuôi một đứa trẻ qua cơn đói.

Mà còn nuôi lớn cả một cuộc đời.....

Anh Còn Nợ Em - Giọng Nữ Đỉnh Cao Cảm Xúc - Khiến Tim Rạo Rực

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm Anh Còn Nợ Em - Giọng Nữ Đỉnh Cao Cảm Xúc - Khiến Tim Rạo Rực

TRÊN BẾN SÔNG BUỒN - Hương Lan - Thanh Tuyền

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm TRÊN BẾN SÔNG BUỒN/Ca sĩ Hương Lan - Thanh Tuyền

Hoàng Hôn Màu Tím - Hồng Mảnh

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm Hoàng Hôn Màu Tím/Ca sĩ Hồng Mảnh 

XÓT XA danh ca THANH THÚY: BỆNH TẬT HÀNH HẠ, ƯỚC NGUYỆN trở về QUÊ HƯƠNG nhưng KHÔNG THÀNH.

Tôi say mê tiếng hát ca sĩ Thanh Thuý từ lúc tôi còn trẻ. Mỗi lần tôi đi xem đại nhạc hội ở Sàigòn, khi Thanh Thuý ca, tôi luôn luôn Bis  nhạc phẩm Nửa Đêm Ngoài Phố và mỗi lần như vậy, Thanh Thuý đều ca Nửa Đêm Ngoài Phố vì tôi la to họng nhất trong rạp hát!

Sau 1975 có lần anh phi công Ôn Văn Tài, chồng của Thanh Thuý, về San Antonio Texas họp mặt Phi Đoàn 520. Tôi mời anh Tài và một số bạn thân về nhà tôi. Tôi đãi anh em ăn king crabs vui lắm, rất tiếc lần họp mặt ấy không có Thanh Thuý về. 

Anh Ôn Văn Tài là phi công đàn anh của tôi. Năm 1964 tôi tốt nghiệp phi công và được đưa về Không Đoàn 62 Biên Trấn ở Pleiku. Lúc bây giờ Trung Tướng Đỗ Cao Trí là Tư Lệnh Quân Đoàn II ở Pleiku. 

Mỗi sáng Thứ Hai, Tư Lệnh Không Đoàn 62 Biên Trấn Pleiku là Trung Tá Trần Văn Minh, dẫn anh em chúng tôi từ Phi Trường Cù Hanh, sang Quân Đoàn II chào cờ, có một lần Trung Tá Minh nói, rằng ai để tóc dài, bị Trung Tướng Trí phạt, thì ráng chịu, ông không xin được đâu. Vì anh Ôn Văn Tài vớt bồ của Tướng Trí ở Nha Trang nên Tướng Trí ghét Không Quân lắm. Tôi nghe danh Ôn Văn Tài từ đó!   

Tôi post videos nầy ra đây, để tỏ lòng quý mến của tôi với Thanh Thuý và anh Tài. tth

Click Vào Đây - XÓT XA danh ca THANH THÚY: BỆNH TẬT HÀNH HẠ, ƯỚC NGUYỆN trở về QUÊ HƯƠNG nhưng KHÔNG THÀNH|Hồ Sơ Mật

Click Vào Đây - Nhạc phẩm Nửa Đêm Ngoài Phố/Ca sĩ Thanh Thuý 

ĐÀO LIỄU - ĐẶNG KIM YẾN

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm ĐÀO LIỄU/Ca sĩ ĐẶNG KIM YẾN 

20 Loài Hoa Hiếm Và Đẹp Nhất Thế Giới – Loài Cuối Chỉ Nở Ở Một Nơi Bí Mật

 Click Vào Đây - 20 Loài Hoa Hiếm Và Đẹp Nhất Thế Giới – Loài Cuối Chỉ Nở Ở Một Nơi Bí Mật 

Chuyến bay về ViệtNam 2026 đầy nghiệt ngã - Huỳnh Thông Thái

Tháng June 1975, tôi dẫn vợ và hai con nhỏ ra trại tị nạn ở San Diego Callifornia, về San Antonio Texas để định cư. Tôi xin được việc làm lao động full time và tôi đi học đại học về computer programmer full time. Cuối 1978 tôi sắp tốt nghiệp Computer Programmer, và tôi mua nhà ở San Antonio Texas. Ông Thầy người Mỹ trắng, dạy Assembly language, thấy tôi giỏi Assembly language, nên ông giới thiệu tôi việc làm ở Houston, dùng language Assembly. Tôi nói với ông rằng, tôi mới mua nhà nên không đi Houston được. Thật là phúc đức cho tôi, vì cái nhà nầy giữ chân tôi lại, nên tôi mới xin được việc làm  Computer Programmer ở hãng USAA ở San Antonio Texas, dùng language COBOL. USAA là hãng bảo hiểm cho quân đội Mỹ trên toàn thế giới. Khi tôi về hưu, USAA cho tôi lương hưu và bảo hiễm sức khoẻ Medicare Supplement. 

Nhà tôi ở San Antonio là nhà may mắn, ân nghĩa, khi bà xả tôi sắp mất, bà xả dặn tôi đừng bán nó. Tôi nghĩ lúc bây giờ, con trai của tôi chưa có nhà, chắc bà xả lo cho nó. Bây giờ thì nó đã có nhà trên 22 mẩu đất ở Austin Texas gần hồ Travis. Và con trai khuyên tôi nên bán nhà tôi. 

Bà xả tôi mất 2009 và tôi giữ cái nhà 16 năm rồi! Tuổi của tôi đã về chiều, hơn nữa tôi về Việt Nam sống, có năm 12 tháng, có năm 9 tháng. Nhà tôi ở Texas thì đóng cửa. Tôi mua bảo hiểm nhà, trả thuế nhà, tiền điện, tiền nước, tiền cắt cỏ... mà tôi không ở nhiều. Nên tôi quyết định bán nhà và cho xe hơi! 

Năm 2025 tôi bán nhà tôi ở San Antonio Texas, rồi tôi về Việt Nam ở khách sạn dài hạn. Khoảng cuối tháng March 2026, tôi rời Việt Nam để về Mỹ khai thuế cho năm 2025. Lâu nay tôi có thể khai thuế qua mạng, nhưng khai thuế 2026 thì khác. Vì 2025 tôi bán nhà và tôi chưa biết khai thuế khi bán nhà như thế nào!

Thuế 2025, tôi đã khai xong. Con gái cho tôi biết tháng June 2026, cháu ngoại gái của tôi sẽ tốt nghiệp Master Engineer Computer ở đại học Stanford ở Palo Alto CA và cháu ngoại trai tốt nghiệp High School ở thành phố Carlsbad CA (ở 35 miles phía Bắc San Diego). Tôi hứa với con gái, rằng tôi sẽ dự hai lễ ra trường đó. Và tôi về nhà con gái ở Carlsbad để chờ.        

Tôi ở nhà con gái chờ được một tháng, thì con gái cho tôi biết, rằng nó sẽ bán nhà nó Carlsbad và nó sẽ dọn nhà lên ở thành phố Seattlle WA. Khi nó đăng bán nhà, mỗi lần khách đến xem nhà thì tôi phải ra khỏi nhà. Cảnh nầy tôi đã trải qua lúc tôi bán nhà tôi ở San Antonio. Và tôi sợ thất kinh!

Tôi chuẩn bị hai bao thơ, mỗi bao thơ $1000 USD. Tôi đưa bao thơ cho hai cháu ngoại, để chúc mừng cháu ra trường. Tôi vô vali và chuẩn bị về Texas thăm em gái tôi. Con gái tôi đồng ý việc làm của tôi, vì đó là thượng sách.

Tôi đang ở nhà em gái ở Texas được cả tuần, thì con gái tôi gọi, rằng nhà con chưa bán được, và tôi khỏi trở lại Cali. Và cháu ngoại tôi cũng vui vẽ đồng ý như vậy. Thế là tôi chuẩn bị về Việt Nam. Vì ở Mỹ, tôi bây giờ là homeless và carless, rất cực kỳ bất tiện. 

Tôi gọi thăm cô em Nguyễn Ngọc Điễm ở Seattle WA. Điễm là con gái của cô 6, em ba tôi. Ngày xưa, có lần tôi ở nhà cô 6 ở Long An, đi học cả năm, nên chúng tôi thương nhau như anh em ruột. Điễm rủ tôi lên Seattle chơi và tôi hứa. Thế là tôi chuẩn bị hành trang về Việt Nam. Tôi sẽ mang hành trang nầy theo, đi thăm Điễm rồi về Việt Nam từ Seattle luôn.

Tôi mua vé máy bay hạng Premium Plus $1500.00 one way, qua United Airline để về Việt Nam. Chuyến bay sẽ khởi hành từ Seattle WA đi San Franciso CA, rồi quá cảnh qua Hong Kong để đến Sàigòn.

Chuyến bay về Việt Nam đầy nghiệt ngã. Chuyến bay từ Seattle đến San Francisco, bị chậm trễ 2 giờ. Chuyến bay kế tiếp của tôi sẽ cất cánh từ San Fancisco lúc 11:55 sáng. Vậy mà chuyến bay của tôi đi từ Seattle, 11:40 mới đáp ở San Francisco. Vậy là tôi chỉ còn 15 phút để chạy từ cổng D (nội địa) đến cổng G (quốc tế), dài khoảng 2km!

Vừa ra khỏi máy bay, chúng tôi chạy như bầy vịt, bị chó rượt! Đám trẻ chạy xẹt ...xẹt rồi biến mất. Ông già 87 nầy, mang cái laptop 7 kg, cũng chạy nhưng không lâu, rồi ông già 87 lết. Khi đến nơi, thì cổng lên máy bay đã đóng cửa và máy bay đi Hong Kong đã đi rồi. Nhưng đám trẻ chạy cho lẹ, rồi họ cũng còn nguyên đó, làm ông già 87 nầy vui vui!!!    

United Airline cho tôi biết, sáng mai có chuyến bay khác đi Hong Kong cho tôi. Nhưng họ không cho tôi khách sạn để ngũ. Tôi không chịu. Tôi muốn đi khuya nay, để tôi ngũ trong máy bay chứ tôi không muốn ngũ ở phi trường.

Vậy là tôi phải chờ ở phi trường đến 11 giờ khuya, mới có chuyến bay khác cho tôi đi Hong Kong. Nhưng chuyến bay kế nầy, ghế ngồi Premium Plus không có cho tôi. Tôi than phiền vì chân tôi dài, cần chổ trống phía trước cho tôi duỗi chân. Họ nói có ghế Economy Plus ở chổ Exit thoát hiểm và tôi phải khoẻ mạnh để ngồi ghế đó. Tôi nổ và nói tôi còn chơi tennis mà. Thế là tôi được ngồi ghế chổ Exit. Cũng đỡ và tôi sẽ đòi tiền ghế Premium Plus lại! 

Khi tôi đến Hong Kong, tôi tưởng rắc rối đã qua. Nhưng tôi lầm, vì chuyến bay đi Hong Kong trước, không có tôi, mà có vali của tôi. Khi vali nầy đến Hong Kong, chạy vô dây belt #9, họ lấy tất cả vali của chuyến bay nầy ra để sát dây belt #9. Khi tôi đến Hong Kong, tôi hỏi vali tôi đâu. Họ bảo tôi, rằng tôi phải đến chổ Immigration trình passport Mỹ, để họ cho vô belt #9 để lấy vali. Lấy được vali, tôi mừng hú hồn! 

Tôi nghĩ tôi cũng phục tôi. Chuyến bay vừa rồi, mà tôi sống sót được, tôi nghĩ có đấng linh thiên nào phù hộ tôi!!!   

Từ trái: Kiễm, Thái, Anh Điềm, Hiền. 

Cuối tháng March 2026, tôi bay từ Sàigòn về Mỹ, đáp ở phi trường Los Angeles. Và Kiễm ra đón tôi, rồi đưa tôi về nhà con gái tôi ở Carlsbad. Vài ngày sau, Hiền đến Carlsbad đón tôi về nhà Hiền chơi ba ngày. Tôi đãi cơm ở Quận Cam.

Từ trái Kiễm, Thái, Điềm, Hiền, Phương.

Từ phải: Chị Kiễm, chị Hiền, ?, ?, anh Hùng.

Tôi đãi cơm ở Quận Cam.

Từ phải vô: Điễm, chị xui của Điễm, Quyên, Huy...

Từ trái vô: cháu Sơn, cháu Phi Long ...

Tôi đãi cơm gia đình ở Seattle. 

Các cháu ở Seattle.

Tôi và Điễm ngồi trong cùng. 

Điễm hoa khôi Long An ngày xưa.

./.