Tham quan Nha Trang 2026 - Huỳnh Thông Thái

Nha Trang không xa lạ với tôi. Năm 1963 tôi gia nhập Không Quân Việt Nam Cộng Hoà. Từ Quân Trưòng Không Quân ở Nha Trang,  Mỹ huấn luyện tôi thành phi công quan sát năm1964. Tốt nghiệp Phi Công Quan Sát 1964, tôi được đưa về Phi Đoàn 114 thuộc Không Đoàn 62 Biên Trấn ở Peiku từ 1964 – 1965.

Năm 1965 Không Đoàn 62 Biên Trấn Pleiku, được dời vể Nha Trang và đổi tên thành Không Đoàn 62 Chiến Thuật. Cuối 1965 tôi rời Không Đoàn 62 Chiến Thuật, đi Mỹ học lái máy bay khu trục A1.

Quảng đường từ Sàigòn - Nha Trang, qua xe lửa, xe hơi và máy bay, tôi đã dẫm nát từ 1963 tới 1965. Vậy mà hôm nay 2026, từ Sàigòn tôi trở lại Nha Trang, bằng đường cao tốc  CT.01, tôi ngơ ngác như Lý Toét ra tỉnh, vì đường cao tốc CT.01 hoàn toàn mới, không có đoạn nào nhập với Quốc Lộ 1.  

Đường cao tốc CT.01, là dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông (ký hiệu CT-01) – là tuyến cao tốc xuyên suốt Việt Nam từ Bắc vào Nam, kéo dài hơn 2000 km, đi qua nhiều tỉnh, gồm cả đoạn nối TP. Hồ Chí Minh đến Nha Trang. 

Đường CT.01, đoạn từ Hồ Chí Minh theo phía Bắc, đi qua Long Thành -> Dầu Giây -> Phan Thiết -> - Vĩnh Hảo -> Cam Lâm - > Nha Trang. 

Đường CT.01 đoạn từ Hồ Chí Minh đi Nha Trang, có hai đường hầm là Hầm Nứi Vung và Hầm Dốc Sạn. 

Hầm Núi Vung, là hầm xuyên núi dài nhất trên toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam (CT.01) ở khu vực Vĩnh Hảo - Cam Lâm. Chiều dài 2.2 km, đi qua núi Vun (tỉnh Ninh Thuận - Khánh Hoà).

Hầm Dốc Sạn, là hầm xuyên núi trên cao tốc đoạn Cam Lâm - Nha Trang. Chiều dài 700m.  

*****

Tôi dang ở Sàigòn. Bồ tèo KQ63A Nguyễn Kiễm, có mua ba chung cư cao cấp ở Nha Trang để đầu tư. Kiễm rủ tôi đi Nha Trang chơi năm ngày bằng xe nhà của Kiễm.

Chuyến đi nầy tôi thích quá, vì quảng đường đi, lạ với tôi. Thật ra, đường đi xa lạ về quang cảnh tôi, nhưng địa danh thì không lạ. Chẳng hạn như, từ Sàigòn đi, đến Hàm Tân, Rừng Lá. Vùng nầy ngày xưa tôi thuộc lòng. Vì ngày xưa tôi thường xuyên đến Rừng Lá căn cứ 4, căn cứ 5 để săn nai và bò rừng, bây giờ thì tôi lạc vì đường đi mới toanh!   

Khi tôi đến Nha Trang thì tôi không lạ lắm. Vì sau 1975, tôi thường xuyên đến Nha Trang bằng Air Viet Nam. Cô em BS Huỳnh Thị Kim Chi, chủ hai bịnh viện ở Bình Dương, có mua mấy villa của Vin Pearl ở Hòn Tre Nha Trang để đầu tư. Vợ chồng Bs Chi thường xuyên rủ tôi đi Nha Trang bằng máy bay.

*****

Quả đất tròn. 

Sống trong thành phố Nha Trang, tôi có hai bồ tèo cùng khoá Không Quân với tôi, đó là KQ63D Phạm Đăng Luân và KQ63D Khưu Thái Bình. Mỗi lần tôi ra Nha Trang là tôi phải gặp hai bồ tèo nầy.    

Năm 2009 bà xả tôi mất ở Mỹ. Để tang bà xả xong, tôi về Việt Nam và ra Nha Trang mướn hotel ở dài hạn để giải sầu!

Năm 2013, tôi đang ở Nha Trang, bồ tèo Bình rủ tôi đi Ninh Hoà, để Bình cho tôi coi mắt một cô. Cô nầy chồng mất, có hai con gái nhỏ.

Tôi dặn Bình đừng nói coi mắt gì hết, làm như Bình dẫn tôi di chơi rồi tình cờ ghé thăm bà con. Vậy thôi! Bình đồng ý.

Chúng tôi bước vô nhà, trời đất! Có khoảng 20 người ngồi chờ và cơm đã dọn sẵn. Tôi giật mình và sợ thất kinh. Vì tuổi nầy (U80), tôi đang chọn nghĩa địa, coi mắt vợ gì nữa. Khổ quá! 

Nhìn gia đình, tôi chưa biết ai là ai. So với tất cả, tôi thuộc hạng "đại gia có dấu huyền!". Ai cũng trẻ hơn tôi nhiều! 

Gia đình sắp tôi ngồi cạnh ông bố "vợ", mà tôi không biết. Khi gia đình giới thiệu, tôi chỉ "ú ớ", không biết gọi ông là gì vì ông trẻ quá! Khổ thiệt!   

Rồi thời gian qua mau. Tôi trở lại Nha Trang kỳ nầy với đại gia thứ thiệt KQ63A Nguyễn Kiễm. Một buổi sáng, vợ chồng Bình mời tôi và vợ chồng Kiễm đi ăn sáng ở Hotel Sheraton. 

Chúng tôi đang trong xe nhà của Kiễm, đi đến Sheraton. Tôi kể lại chuyện "ngày xưa", Bình đưa tôi đi coi mắt vợ ở Ninh Hoà. Rồi chị Bình lên tiếng, rằng ở Ninh Hoà có món bánh ướt ngon lắm. Thế là chúng tôi, ai cũng đồng ý bỏ Sheraton, đi Ninh Hoà vui hơn.

Chị Bình gọi cô cháu tên An ở Ninh Hoà và hẹn nhau gặp ở tiệm bánh ướt.

Từ trái vô: Thái, anh chị Bình, anh chị Kiễm. 

Chúng tôi bắt đầu ăn bánh ướt, nhưng cô An chưa tới.

Họ đem ra mỗi lần một chồng bánh ướt. Bánh ướt tráng rất mỏng, ăn với chả và nước mắm rất ngon. Mỗi người ăn ít nhất 10 dĩa, có người ăn 20 dĩa.   

Cô An cháu của chị Bình đến và ngồi đối diện với tôi.

Cô An ngồi xuống bàn, đối diện với tôi. Tôi đang ăn. Cô An nhìn tôi chăm chú, rồi cô nhìn Binh và hỏi "sao ... giống...". Tôi linh cảm và lên tiếng "giống anh coi mắt vợ năm xưa phải không?" Cô An gật đầu! Chuyện coi mắt vợ nầy, chị Bình hoàn toàn không biết vì lúc bấy giờ chị Bình còn đi làm bên Mỹ, chưa về Việt Nam. 

Trời đất! Quả đất tròn! Chuyện coi mắt vợ, tôi đã kể trong xe và ai cũng biết rồi. Ai cũng giật mình. Kiễm và tôi kêu lên, trời! 12 năm rồi mà cô An vẫn nhớ!

Tôi hỏi cô An, rằng lúc vô mâm ngồi ăn, cô ngồi chổ nào tôi không nhớ? Cô An nói, em và chồng em là ông bà mai, dắt anh đi coi mắt mà. Tôi lật đật đứng dậy, chạy tới ôm vai ông bà mai, chụp hình. Thật là quả đất tròn!

Cô An cho biết cô dâu hụt năm xưa, lấy chồng rồi. Tôi lau nước mắt!

Ông bà mai dẫn tôi đi coi mắt vợ ở Ninh Hoà Nha Trang 2013.

Từ trái vô: Chiến (bạn Kiễm), Thái, Bình.

Từ phải vô:  Luân, Kiễm.

Tôi đãi cơm tối ở nhà hàng Làng Ngon Nha Trang. 

Từ phải vô: Chị Bình, Bình, Thái, Chiến.

Từ trái vô: Thắng (bạn Kìễm), chị Thắng, chị KIễm, Kiễm, Luân. 

./.

Đường Tím Bằng Lăng - Lê Thu Uyên & Duy Phương

 Click Vào Đây - Đường Tím Bằng Lăng - Lê Thu Uyên & Duy Phương 

Những Tổ Chim Kỳ Lạ và phức Tạp Nhất Trên Thế Giới

Click vào video để xem Những Tổ Chim Kỳ Lạ và phức Tạp Nhất Trên Thế Giới.

Một Người Đi - Đông Trang

Click Vào Đây - Nhạc phẩm Một Người Đi/Ca sĩ Đông Trang

 

Tiết lộ kinh hoàng từ Musk - ST

 Tiết lộ kinh hoàng từ Musk - ST

 

Anh bạn Raymond từ Hồng Kông gửi cho một bài viết. Xin dịch và chia sẻ cùng các bạn. Vừa qua, Musk và Dr. Peter Diamandis đã có một cuộc phỏng vấn chuyên sâu kéo dài ba tiếng đồng hồ, chứa đầy thông tin. Xin gửi ngài những gì tôi ghi chép để tham khảo. Điều lẽ ra là một cuộc thảo luận về triển vọng tương lai đã biến thành một cuộc thảo luận rộng lớn, không bị kiểm duyệt, với việc Musk tiết lộ những quan điểm mang tính cách mạng như lộ trình của Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát (AGI), cuộc cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc,

 <!>

Thậm chí cả những tuyên bố như "đừng tiết kiệm cho hưu trí" và "bác sĩ robot sẽ hoàn toàn vượt trội so với con người trong ba năm nữa, khiến việc học y trở nên vô nghĩa." Tôi đã dành cả buổi sáng để xem video và muốn chia sẻ một số điểm chính nổi bật nhất:

1. Trí tuệ Nhân tạo đang tiến bộ nhanh hơn tưởng tượng; nó sẽ vượt qua tổng số trí tuệ của toàn nhân loại cộng lại vào năm 2030.

Ở đầu cuộc phỏng vấn, người dẫn chương trình Peter đã hỏi Musk, "Tại sao anh lại lạc quan như vậy?" Musk không trả lời trực tiếp mà thay vào đó đưa ra một nhận xét thậm chí còn ấn tượng hơn: "Chúng ta không đang hướng tới điểm xuất phát; chúng ta đã sống ở điểm xuất phát rồi."

Anh giải thích rằng tốc độ tiến bộ của AI nhanh đến mức anh kinh ngạc nhiều lần mỗi tuần—cứ khi anh nghĩ rằng một bước đột phá nào đó là đáng kinh ngạc, thì một bước đột phá đáng kinh ngạc khác lại xuất hiện hai ngày sau đó; đây là sức mạnh của sự tăng trưởng theo cấp số nhân. Musk dự đoán rằng Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát (AGI) sẽ đạt được vào năm 2026, và đến năm 2030, trí tuệ của AI sẽ vượt qua tổng trí tuệ của toàn nhân loại. Đúng vậy, không phải vượt qua bất kỳ cá nhân nào, mà là vượt qua tổng trí tuệ của toàn nhân loại; con người cuối cùng sẽ không còn là loài thông minh nhất trên Trái đất nữa.

2. Bác sĩ robot sẽ vượt trội hơn các bác sĩ phẫu thuật hàng đầu trong 3 năm tới, khiến việc học y trở nên vô nghĩa

Điều đáng kinh ngạc hơn nữa là dự đoán từ lĩnh vực y tế: trong vòng ba năm, robot Optimus sẽ trở thành bác sĩ phẫu thuật giỏi hơn bất kỳ con người nào—lưu ý, không phải chỉ "gần bằng" hay "đủ gần", mà là vượt trội hơn các bác sĩ phẫu thuật hàng đầu. "Trong tương lai, mọi người sẽ được tiếp cận với các dịch vụ y tế tốt hơn so với những người siêu giàu hiện nay," Musk tuyên bố.

Tại sao lại nhanh như vậy? Bởi vì bác sĩ robot có lợi thế tăng trưởng theo cấp số nhân gấp ba lần: thứ nhất, tăng trưởng theo cấp số nhân về khả năng trí tuệ nhân tạo; thứ hai, tăng trưởng theo cấp số nhân về hiệu năng chip; và thứ ba, tăng trưởng theo cấp số nhân về sự khéo léo của các thiết bị điện cơ. Nhân ba đường cong cấp số nhân này lại với nhau sẽ tạo ra tốc độ tăng trưởng bùng nổ như tên lửa.

Musk nói thêm rằng, điều quan trọng hơn là kinh nghiệm của robot có thể được tích lũy, với tất cả các robot cùng chia sẻ một cơ sở kiến thức: 10.000 robot phẫu thuật sẽ sở hữu kinh nghiệm của 10.000 robot. Chúng có thể nắm bắt chính xác mọi chi tiết của các bệnh nhân khác nhau, các trường hợp cấp cứu khác nhau, các biến chứng khác nhau, và thậm chí cả trong toàn bộ phổ ánh sáng, bao gồm cả tia hồng ngoại, tia cực tím và tia X; hơn nữa, chúng sẽ không bị phân tâm bởi những cuộc tranh cãi với người thân vào đêm trước, cũng như sẽ không mắc lỗi do mỏi tay sau bốn giờ phẫu thuật liên tục.

Cuối cùng, Musk thậm chí còn thẳng thắn tuyên bố, "Việc học trường y bây giờ là vô nghĩa."

3. Cuộc cạnh tranh AI Mỹ-Trung: Sức mạnh tính toán của Trung Quốc sẽ vượt xa các khu vực khác, ba lợi thế cốt lõi áp đảo

Nói về cuộc cạnh tranh AI Mỹ-Trung, Musk đã nói ra một sự thật mà nhiều người không dám nói: Dựa trên xu hướng hiện tại, Trung Quốc sẽ vượt xa các khu vực khác về sức mạnh tính toán AI. Anh đưa ra ba lý do chính:

Lợi thế điện năng vượt trội

Đến năm 2026, sản lượng điện của Trung Quốc sẽ đạt gấp ba lần so với Hoa Kỳ. Trung Quốc đã bổ sung 500 terawatt-giờ điện vào năm ngoái, trong đó 70% đến từ năng lượng mặt trời. Musk không khỏi phàn nàn, "Cứ như thể họ đã nghe hết những gì tôi nói rồi lập tức thực hiện vậy."

Khoảng cách thế hệ chip đang thu hẹp; Định luật Moore đã lỗi thời.

Từ 3nm xuống 2nm, hiệu năng chip chỉ cải thiện 10%, nghĩa là Định luật Moore đã lỗi thời, và lợi thế về chip của Mỹ đang giảm dần, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho Trung Quốc bắt kịp.

Khả năng thực thi vượt trội

Musk thẳng thắn tuyên bố: "Tôi đã chứng kiến quá nhiều kỹ sư Trung Quốc; khi nhu cầu rõ ràng, tốc độ và quy mô thực thi của họ là không thể tưởng tượng nổi."

Anh dự đoán rằng cuộc cạnh tranh AI cuối cùng sẽ diễn ra giữa XAI, Google và Trung Quốc.

4. Đừng tiết kiệm cho hưu trí! Tiền bạc có thể không còn quan trọng trong 10-20 năm nữa

Đây là tuyên bố gây sốc nhất trong cuộc phỏng vấn: "Đừng tiết kiệm cho hưu trí."

Musk giải thích rằng trong 10-20 năm nữa, hoặc tất cả chúng ta sẽ không còn tồn tại, hoặc tiền bạc sẽ không còn quan trọng nữa. Nhiều người lo lắng rằng AI sẽ gây ra nạn thất nghiệp, nhưng Musk đã đề xuất một khái niệm mới - "thu nhập cao phổ quát" (không phải lỗi chính tả của "u hi"). Đây không phải là "thu nhập cơ bản phổ quát" do chính phủ ban hành, mà là một sự thay đổi cơ bản hơn trong logic kinh tế: khi tốc độ tăng trưởng sản lượng hàng hóa và dịch vụ vượt quá tốc độ tăng trưởng cung tiền, nó sẽ dẫn đến sự sụp đổ giá cả. Nói một cách đơn giản, trí tuệ nhân tạo và robot sẽ đưa chi phí sản xuất xuống gần bằng không, làm cho mọi thứ trở nên cực kỳ rẻ và cho phép mọi người dễ dàng có được hàng hóa và dịch vụ mà họ muốn.

Tuy nhiên, anh cũng cảnh báo rằng 3-7 năm tới sẽ rất hỗn loạn: chúng ta sẽ đồng thời trải qua những thay đổi triệt để, biến động xã hội và sự thịnh vượng to lớn—một giai đoạn chuyển tiếp không thể tránh khỏi. Nếu không điều nào trong số này xảy ra, điều đó cho thấy chúng ta phải đối mặt với những vấn đề lớn hơn nữa—chẳng hạn như sự phát triển trí tuệ nhân tạo trì trệ hoặc sự sụp đổ của nền văn minh.

5. Năng lượng mặt trời là câu trả lời duy nhất! Ba bước để đạt được tự do năng lượng cho con người

Về năng lượng, lập trường của Musk vô cùng kiên định: "Mặt trời chiếm 99,8% khối lượng của hệ mặt trời. Việc tiến hành phản ứng tổng hợp hạt nhân trên Trái đất giống như tạo ra băng ở Nam Cực—chúng ta có một lò phản ứng hạt nhân khổng lồ miễn phí cách mặt đất 930.000 dặm, tại sao lại phải xây dựng một cái nhỏ hơn trên Trái đất?"

Anh đã vạch ra kế hoạch ba bước để sử dụng năng lượng mặt trời:

Bước 1: Tăng gấp đôi hiệu suất của lưới điện hiện có

Các nhà máy điện có một lượng lớn công suất nhàn rỗi vào ban đêm, nhưng lại không đủ điện năng trong giờ cao điểm ban ngày. Giải pháp là sử dụng pin Mega Pack của Tesla để lưu trữ điện năng dư thừa vào ban đêm và giải phóng nó vào giờ cao điểm ban ngày, trực tiếp tăng gấp đôi sản lượng năng lượng mà không cần xây dựng bất kỳ nhà máy điện mới nào.

Bước 2: Phóng các vệ tinh AI chạy bằng năng lượng mặt trời vào không gian

Không gian giống như ban ngày suốt 24/7, khiến việc sử dụng năng lượng mặt trời hiệu quả nhất. Sẽ cần khoảng 8.000 lần phóng, mỗi giờ một lần, để hoàn thành việc triển khai trong vòng một năm.

Bước thứ ba: Xây dựng nhà máy sản xuất vệ tinh trên Mặt Trăng

Để thu năng lượng mặt trời trên quy mô lớn, việc phóng từ Trái Đất là không đủ. Giải pháp tối ưu của Musk là xây dựng một nhà máy trên Mặt Trăng, sử dụng vật liệu có sẵn để sản xuất vệ tinh, và sau đó phóng chúng trực tiếp vào quỹ đạo từ Mặt Trăng.

Musk khẳng định một cách chân thành: "Đây là sự nâng cấp thực sự của nền văn minh nhân loại."

Kết luận cuối cùng: Tiền tệ của tương lai về cơ bản là năng lượng.

Kết thúc cuộc phỏng vấn, Musk đã đưa ra một tuyên bố đáng nhớ: "Tiền tệ của tương lai về cơ bản là năng lượng - với năng lượng, bạn có thể điều khiển trí tuệ nhân tạo, bạn có thể tạo ra bất cứ thứ gì và thay đổi thế giới vật chất."

Anh cũng thừa nhận rằng mình từng rất bi quan, thậm chí đã đề xuất làm chậm quá trình phát triển trí tuệ nhân tạo trong một số trường hợp, nhưng cuối cùng nhận ra: thay vì là một người ngoài cuộc bi quan, tốt hơn hết là nên là một người tham gia lạc quan. Đây là điều mà tôi đã nghiêm túc nỗ lực thực hiện – với hy vọng giúp nhiều người hơn nữa bắt kịp thời đại./.

 

Qua Ngõ Nhà Em - Hoàng Hải

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm Qua Ngõ Nhà Em/Ca sĩ Hoàng Hải

ĐIỆU VÍ DẶM LÀ EM - PHẠM THUỲ DUNG

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm ĐIỆU VÍ DẶM LÀ EM /Ca sĩ PHẠM THUỲ DUNG

 

Nghề mạo hiểm: đi săn 'ngón tay quỷ Lucifer'

Christmas 2022 tôi đang ở Đài Loan với gia đình con gái. Đêm hôm đó, chúng tôi đi ăn hải sản ở chợ đêm ở Đài Loan và tôi có thấy Ốc Cổ Ngỗng nầy bày bán, nhưng tôi không có ăn, vì lúc bây giờ tôi chưa biết ốc nầy, tiếc ghê! tth

Các thợ lặn phải liều lĩnh, chấp nhận đánh đổi mạng sống hoặc tay, chân mình để bắt đằng hồ hay còn gọi là ốc cổ ngỗng (percebes) từ vùng duyên hải tây nam của Bồ Đào Nha, Costa Vicentina.

Ốc cổ ngỗng hay Ốc móng rùa.

NGuồn hình ảnh, Tim E. White

Đằng hồ, hay còn gọi là ốc cổ ngỗng (percebes) là món hải sản ngon, hiếm có. Để hiểu được tại sao nhà hàng tính tiền tôi 100 euro một đĩa đằng hồ - thứ ốc biển có hình dài như cổ ngỗng, mà ở Bồ Đào Nha người ta gọi là 'những ngón tay quỷ Lucifer' - tôi đã dành một ngày với những người đàn ông dũng cảm, những người dám đánh đổi mạng sống và chân, tay mình để bắt được chúng từ vùng bờ biển cực tây nam của nước này, Costa Vicentina.

 

NGuồn hình ảnh, Tim E. White

Được so sánh với ngón tay quỷ bởi những đoạn thân dài trông giống hình ngón tay và những 'bàn chân' có hình giống các vết cắt kim cương, đằng hồ chỉ sinh sống trên các tảng đá ở vùng gian triều đại dương (ocean intertidal zone - là khu vực nằm trong khoảng mực nước lên, xuống theo thủy triều), nơi những cơn sóng đập vào, đem đến cho chúng nguồn thức ăn là đám sinh vật phù du. Chúng là loài sinh vật không thể nuôi nhân tạo, lại sống ở vùng biển dữ, cho nên khét tiếng là gây nguy hiểm cho những thợ lặn muốn mò bắt. Loài ốc cổ ngỗng tuy cũng có ở một số nơi khác trên thế giới như Canada, nhưng được coi là đặc sản hiếm quý của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Do món này rất được ưa chuộng và rất được giá, sản vật mà người địa phương đôi khi gọi là 'nấm cục của biển cả', cho nên cánh thợ lặn luôn tranh thủ lúc thời tiết yên ả để đi lặn bắt.

NGuồn hình ảnh, Tim E. White

"Ngay cả hôm thời tiết xấu trên biển thì vẫn kiếm được khá hơn một ngày đẹp trời ngồi trong công sở," Ferrnado Damas (hình), một thợ lặn chuyên bắt đằng hồ nói. Hồi 19 năm trước, ông đã từ bỏ công việc hấp dẫn, có thu nhập cao của mình, nhà thiết kế công nghiệp, để toàn tâm chuyển sang làm thợ lặn đằng hồ. "Đại dương đầy những sự ngạc nhiên tuyệt diệu."

NGuồn hình ảnh, Tim E. White

Để bắt đằng hồ, thợ lặn phải trèo xuống dưới những vách đá hoặc nhảy từ trên thuyền xuống. Người ta vẫn chưa đồng ý được với nhau là cách nào ít nguy hiểm hơn cách nào. Những người trèo xuống 100m vách núi bằng sợi dây để đục bắt đằng hồ bám chắc vào bề mặt vách đá khi thủy triều xuống thì có nguy cơ bị ngã, hoặc bị những con sóng lớn đánh văng, va đập vào đá. Cách kia thì thợ lặn cần neo thuyền ở vị trí cách vách đá một khoảng an toàn vào lúc thủy triều đã lên một chút, rồi bơi tới chỗ bề mặt vách đá, và phải tính toán thời điểm thích hợp để đục bắt đằng hồ theo độ lên xuống của thủy triều.

NGuồn hình ảnh, Tim E. White 

Thợ săn đằng hồ cần làm việc theo từng cặp để đảm bảo an toàn, và người này cần hết sức tin tưởng trao gửi sự sống của mình cho người kia, Damas, người từng lặn cùng một thợ lặn trẻ hơn là Tiago Craca trong suốt hơn 6 năm, nói. Họ tạo thành một cặp hoàn hảo, cùng quyết định xem lúc nào là an toàn để đi lặn, và ngày nào là ngày nên đi. "Cậu ấy chỉ bằng phân nửa tuổi tôi, vậy mà đã cứu mạng tôi," Damas nói. "Hôm đó, trong đầu tôi nghĩ đầy những chuyện khác. Bạn không thể lo lắng về chuyện này chuyện kia được - sẽ rất nguy hiểm nếu bạn không tập trung. Tôi đã không nhìn thấy một ngọn sóng cồn lớn, và bàn chân tôi bị kẹt trong một khe đá nứt. May mắn là Tiago phát hiện ra rằng tôi đã ở dưới nước quá lâu, nên cậu ấy nhảy xuống tìm."

NGuồn hình ảnh, Tim E. White 

Tại Bồ Đào Nha, việc săn đằng hồ được quản lý rất chặt chẽ, và toàn bộ các hoạt động lặn đều được kiểm soát từ thị trấn Villa do Bispo (trong hình), nơi đặt trụ sở của hiệp hội đằng hồ Bồ Đào Nha, Associacao Dos Marisqueiros Da Vila Do Bispo. Chỉ có 80 giấy phép lặn được cấp mỗi năm; hầu hết các thợ lặn đều sinh sống ở đây hoặc ở thị trấn duyên hải Sagres gần bên. Chợ các địa phương ở Sagres là nơi duy nhất các thợ lặn được phép bán đằng hồ hợp pháp cho các chủ nhà hàng và các nhà cung cấp. Mỗi thợ lặn không được bắt quá 15kg đằng hồ mỗi ngày, với giá bán đạt mức từ 30 đến 60 euro một kg, tùy vào chất lượng và kích cỡ, theo Paulo Barata, chủ tịch hiệp hội.

NGuồn hình ảnh, Tim E. White 

Bất chấp các quy định ngặt nghèo, việc săn bắt trộm đằng hồ vẫn diễn ra. Đây là một ngành màu mỡ và cảnh sát biển thì không thể tuần tra khắp nơi. Đây cũng là một ngành làm ăn bí mật; ngay cả các thợ lặn được cấp phép cũng không chia sẻ thông tin về việc họ đã hay sẽ lặn bắt ở đâu, bởi món đặc sản này là thứ hiếm, quý, khó kiếm. Một tay săn bắt trộm ở chợ cá thị trấn duyên hải Portimão, cách Sagres 55km về phía đông, nói: "Tôi chẳng quan tâm tới luật lệ. Costa Vicentina thuộc về nhân dân chứ không phải chính quyền. Đằng hồ là máy rút tiền của chúng tôi trên biển. Chúng tôi có quyền đi rút tiền của mình."

 

NGuồn hình ảnh, Tim E. White

Hỏi về những thứ phiền toái quanh món này cũng là chuyện bình thường, nhưng nếm thử nó rồi thì bạn sẽ có đủ các câu trả lời. Hãy tưởng tượng một buổi chiều lười biếng nằm trên bãi biển trong dịp đi nghỉ: mặt trời bắt đầu lặn và ánh sáng lấp lánh trên mặt đại dương. Đó chính là vị của đằng hồ. Chỉ có một cách duy nhất để ta xơi được món ngón tay quỷ này - đó là dùng ngón tay, theo Sergio Meudes, viên quản lý tại nhà hàng Marisqueira Azul tại Lisbon, nơi thỉnh thoảng phục vụ món đằng hồ trong thực đơn. Bạn cần tóm thật chắc cái càng sặc sỡ của nó, rồi bẻ lôi phần thịt từ cái cổ dai như cao su ra. "Phần việc tiếp theo thì dễ rồi - ăn thôi!" ông nói.

NGuồn hình ảnh, Tim E. White

Người dân Bồ Đào Nha hầu như đều đồng thuận rằng chỉ có một cách duy nhất để chế biến món đằng hồ một cách đúng điệu: bỏ nó vào nước muối đang sôi trong khoảng thời gian không quá mức cần thiết để đọc lời cầu nguyện Kinh Lạy Cha (Lord's Prayer). "Ngay cả khi bạn cầu nguyện rất chậm rãi thì cũng không bao giờ cần quá một phút," Adriano Lemes, bếp trưởng của Marisqueira Azul nói. "Sau đó, dùng thìa xúc nó bỏ vào đá lạnh để kết thúc quá trình nấu nướng. Chớ bỏ thêm bất kỳ gia vị gì, đặc biệt là không cho bất kỳ loại nước xốt nào vào," ông nhấn mạnh. Và bạn chớ dại nhắc tới chuyện đầu bếp danh tiếng của Anh Gordon Ramsay từng có lần dọn món đằng hồ với xốt kem. Dân địa phương mà nghe được thì họ sẽ lập tức vung tay lên mà gào rằng 'falando como um verdadeiro idiota', mà dịch thanh thoát ra thì có nghĩa là 'đúng là thằng ngu!' 

BẢI CỦA TÁC GIẢ

 PIET VAN NIEKERK.

THƯƠNG CA TIẾNG VIỆT - Kyo York ft Ju Uyên Nhi

  

Click Vào Đây - THƯƠNG CA TIẾNG VIỆT - Kyo York ft Ju Uyên Nhi

1945: 24 Nữ Tù Binh Nhật Quỳ Gối Chờ Tử Hình – Kẻ Thù Đến, Nhưng Không Mang Theo Súng

Click Vào Đây - 1945: 24 Nữ Tù Binh Nhật Quỳ Gối Chờ Tử Hình – Kẻ Thù Đến, Nhưng Không Mang Theo Súng

Nếu Người Chẳng Còn Thương - Hoàng Hải

 Click Vào Đây - Nhạc phẩm Nếu Người Chẳng Còn Thương/Ca sĩ Hoàng Hải

Mẹ Tôi - Cao Xuân Thanh Ngọc

Mẹ Tôi

Cao Xuân Thanh Ngọc

Mẹ tôi được sinh ra trong một gia đình khá giả tại Vĩnh Điện, Quảng Nam và rất được cưng chiều! Chuyện là như vậy-ông bà ngoại trước đó có 4 cậu con trai liên tục, khi bà ngoại mang thai mẹ, ông bà ngoại cứ thấp tha thấp thỏm, ông ngoại là thương gia, đang làm ăn phát đạt, sợ sinh ra thêm cậu con trai nữa thì không tốt, ngày bà ngoại vượt cạn, và sinh ra mẹ, bà cố và ông bà ngoại mừng ghê lắm! Cho nên mẹ được cưng từ khi mới lọt lòng! Mẹ lớn lên trong tình thương yêu của dì Hai và bốn cậu, ai cũng thương cô em gái út của gia đình!
Mẹ nổi tiếng ở Vĩnh Điện là một thiếu nữ xinh đẹp với mái tóc dài đen huyền và đã làm biết bao nhiêu chàng trai Phố Cổ ngẫn ngơ! Thế rồi, trong một lần đại đội thám báo của ba hành quân ngang qua nhà ngoại, người đại đội trưởng thám báo đó với vóc dáng của chàng trai Võ Bị oai hùng, với một chút phong sương của bụi đất miền xa còn vương trên áo trận đã làm “ai đó” động lòng. Mỗi khi đoàn xe nhà binh nào ngang nhà, người “thiếu nữ ấy” lại đưa mắt dõi trông theo với lời chúc cầu an lành cho người đang xông pha ngoài trận chiến… Chỉ ít lâu sau, ba đã trở thành thành viên của dòng họ “Trần Xuân” của gia đình mẹ.
Mẹ đi theo ba về Long Khánh...Rất nhiều lần mẹ đã kể cho chúng tôi biết lý do tại sao gia đình chúng tôi lại “trôi dạt” về vùng quê hẻo lánh này với rừng cao su ngút ngàn, với những rẫy cà phê và vườn cây ăn trái…Mẹ còn giải thích cho chúng tôi hiểu nghĩa của câu nói mà chúng tôi thấy rất khó nhớ: “Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu”…Đại khái là sống trong gia đình phải theo cha, nghe lời cha mẹ, lập gia đình phải phụ thuộc theo chồng… Bà ngoại nói: “Có chồng thì phải theo chồng, chồng đi hang rắn, hang rồng cũng phải theo!”. Thế là mẹ phải theo ba về “hang rắn” Long Khánh vì lúc bấy giờ, ba đang đóng quân ở đó.
Thị trấn Xuân Lộc với “nắng bụi, mưa bùn sình” và chiến trận thì như gần sát đâu đây: Rừng Lá, Định Quán, đường bộ về Sài Gòn, đi Đà Lạt thỉnh thoảng lại bị nổ mìn, những chiếc xe đò bị lật đổ ngã nghiêng, gây thương vong cho bao người dân vô tội. Rồi hằng đêm tiếng đạn pháo kích ì ầm. Mẹ bảo ba lúc nào cũng mặc quân phục để dễ vào ra doanh trại, và cứ thế, mẹ tôi luôn sống trong phập phồng lo sợ, hằng đêm chỉ biết cầu xin cho ba tôi được bình an.
Ba là sinh viên sĩ quan Đà Lạt nên rất gan dạ. Từ những mặt trận nảy lửa ở miền Trung, rồi miền Tây của vùng chiến thuật, và sau đó về Sư Đoàn 18 Xuân Lộc — địa danh nổi tiếng với cuộc chiến lẫy lừng cuối cùng của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, trước giờ rã ngũ 1975.
Mẹ đâu có ngờ cuộc đời của mẹ thay đổi quá nhiều khi mẹ quyết định đi theo ba, lao theo những thăng trầm của đất nước, nhiều lúc tưởng như là quá sức chịu đựng của một người đàn bà yếu đuối. Tháng Sáu năm 1975, ba đi tù “cải tạo”, trước khi ba đi, ba chỉ biết an ủi mẹ: “em hãy thay anh lo cho đàn con, anh sẽ rán về sớm với mấy mẹ con!” Vậy mà ba đi biền biệt, họ nói, chỉ một vài tuần thôi, nhưng sau này, mẹ mới biết là họ chỉ lừa ba và tất cả những vị quân dân cán chính...ngày này qua tháng nọ, rồi một năm, hai năm...ba bị đổi trại tù từ Long Giao, suối Máu, Yên Bái, Vĩnh Phú, Hà Nam Ninh, Hoàng Liên Sơn… những chuyến thăm nuôi của mẹ không phải mà dễ được thực hiện! Mẹ phải chuẩn bị cả mấy tháng trời mới được, phần vì phải kiếm cách buôn bán đủ thứ để có ít tiền mua thức ăn cho ba, tôi vẫn nhớ hoài món mắn ruốt mẹ xào với tóp mỡ thịt heo, mẹ bỏ thêm xả và ớt vào...mẹ nói món này dễ làm, giữ được lâu, rất dễ ăn và cũng là một món thức ăn tuyệt vời vào những ngày mùa đông lạnh buốt ở ngoài Bắc!
Những ngày tháng ba đi tù, hình ảnh của mẹ lúc đó làm tôi chợt nhớ tới bài thơ nổi tiếng của Trần Tế Xương mà tôi đã được học qua:
Quanh năm buôn bán ở ven sông,
Nuôi đủ năm con với một chồng.
Lặn lội thân cò khi quãng vắng,
Eo sèo mặt nước buổi đò đông
Một duyên hai nợ âu đành phận,
Năm nắng mười mưa dám quản công…

Sau năm 1975, mẹ được tiếp tục làm giáo viên cho trường tiểu học tại Long Khánh, có lẽ nhờ vậy mà các chị em chúng tôi được học hành tử tế. Dù bận rộn trăm công nghìn việc hằng ngày, một mình lo cho đời sống gia đình, mẹ vẫn không quên kèm dạy cho chúng tôi học bài, làm bài… Người cha thân yêu vắng nhà 10 năm, hoàn cảnh đưa gia đình tôi vào chổ bế tắc. Mẹ đã thu xếp mua được một căn nhà nhỏ bằng ván pháo binh xinh xắn làm chổ trú ngụ cho mấy mẹ con, mẹ bỏ được mấy bộ bàn để mở lớp dạy thêm buổi sáng, vừa để chăm sóc cho lũ nhỏ chúng tôi, buổi chiều lên lớp dạy trường công ở ngay thị trấn.
Mẹ con chúng tôi sống được tiện nghi ấm cúng trong căn nhà đó được vỏn vẹn 6 tháng. Vào một ngày cuối tháng 3, mẹ đang đứng giảng bài ở lớp, bỗng một thanh niên hàng xóm hộc tốc chạy vào báo tin: “Nhà của cô giáo đang bị cháy lớn, người hàng xóm nấu cám heo, cháy bén qua, nhà ván bốc cháy nhanh quá, cửa khóa chặt, không thấy các con của cô đâu…”. Mẹ tôi sững người, hai chân như muốn quỵ xuống, chỉ một đoạn đường ngắn, mẹ chạy không muốn nổi, một cô giáo chở mẹ bằng xe đạp, chạy nhanh về đám cháy. Mẹ tôi như điên dại, vừa khóc vừa tuyệt vọng, gọi tên các con và cứ muốn nhảy vào ngọn lửa tàn nhẫn đó Mọi người ôm giữ chặt mẹ lại, vừa lúc đó có một cậu bé học trò chạy đến bảo: “Con cô giáo đang ở nhà em, tụi nó sợ quá rúc trốn dưới gầm bàn”. Nghe được, mẹ mừng quá, tưởng như vừa được sống lại, và chạy đến ngôi nhà gần đó đón chúng tôi. Chị Hai tôi bảo với mẹ nhà cháy nóng, con dắt các em và bồng bé út chạy ra, thấy người ta chạy đến đông quá, con sợ mất đồ, nên khóa cửa lại. Trong nước mắt, mẹ xoa đầu chị và nhoẻn miệng cười.
Sau trận hỏa hoạn, mẹ con tôi hầu như trắng tay, ngay cả áo quần mùng mền, tiền bạc tất cả đều bị thiêu rụi, không biết rồi đây sẽ sống ở đâu và ra sao?
Về sau này, nghe mẹ kể lại, chiều hôm đó, cô Hiệu Trưởng đã quyết định đưa mẹ con chúng tôi về trường ở tạm. Các cô giáo bận rộn tiếp khách đến thăm hỏi mẹ con tôi khi nghe tin hỏa hoạn. Một phụ huynh ở gần trường đem cho một chiếc chiếu mới trải ở văn phòng nhà trường, mẹ tôi ngồi bệt xuống đất ôm chúng tôi vào lòng như những bảo vật quý giá nhất của mẹ. Cứ thế, mẹ ngồi sững ra không một giọt nước mắt.
Các thầy cô giáo của trường lăn xăn xách nước cọ rửa một phòng học bỏ trống lâu nay, và kê ở góc phòng hai bục gỗ, trải chiếu làm chỗ ngủ cho chúng tôi. Các thầy cũng không quên kê 1 bàn học sinh kế cửa sổ và phía ngoài 1 bàn khác để chúng tôi có thể bước vào, bước ra cho tiện việc sinh hoạt hằng ngày. Các sư cô ở tịnh xá thì đem cho mùng mền, còn các phụ huynh học sinh và bạn bè người cho túi gạo, người chai nước mắm. Các cô giáo đã nhận nấu cho mẹ con tôi bữa cơm tối thật tươm tất. Tình người thật thắm thiết trong cơn hoạn nạn, thật xúc động biết bao, ân tình đó của bà con Long Khánh mẹ con tôi nhớ mãi…
Sau này mẹ bảo tối hôm đó nằm bên các con trên bục gỗ, mẹ mới hiểu được ý nghĩa của 4 chữ “màn trời chiếu đất” thật thấm thía mà trước kia tuy có đọc qua mà mẹ chưa hề quan tâm đến, và mẹ không bao giờ ngỡ mình lại có thể rơi vào những cay đắng này.
Vào năm tôi được 2 tuổi, theo mẹ kể lại, tôi bị bệnh sốt xuất huyết nặng, bệnh viện Long Khánh bó tay vì ở đấy không đủ thuốc men và phương tiện y khoa để trị liệu cơn bệnh hiểm nghèo vì bị muỗi chích đó. Bệnh viện đã khuyên mẹ tôi chuyển gấp về bệnh viện nhi đồng Sài Gòn. Thời đó, bệnh viện không có xe chuyển bệnh về Sài Gòn, thế là mẹ tôi để chị ở bệnh viện trông em, mẹ về nhà dắt mấy anh chị tôi gởi các nhà hàng xóm, thu xếp một xách nhỏ áo quần cho mẹ con, rồi bồng tôi ra đón xe đò, lúc đó đã hơn 7 giờ tối, trời lại bắt đầu lất phất mưa…
Về Sài Gòn đã một đêm, một ngày, trình bày đầy đủ giấy tờ mà tôi vẫn chưa được nhập viện, mẹ vẫn trải chiếu nằm ngồi lê la ở hành lang để chờ được gọi vào khám bệnh. Các bác sĩ và y tá thì bận rộn trong phòng cấp cứu, trẻ con và gia đình từ các tỉnh đổ về bệnh viện càng lúc càng đông, cha mẹ sốt ruột ôm con trong lòng, người mẹ nào cũng mắt mũi đỏ hoe, chỉ biết chườm đá, thoa chanh cho con, thỉnh thoảng lại nghe tiếng chân chạy nhanh vào phòng chăm sóc đặc biệt, tiếng người lớn khóc gọi y tá, bác sĩ ầm ĩ: “Cô ơi, bác sĩ ơi, cứu con tôi… ”. Mẹ tôi cuối cùng không còn bình tĩnh được nữa, cố đưa mắt tìm kiếm một người quen biết nào trong những bóng áo trắng đang bận rộn kia, nhưng chẳng có ai, mẹ tôi tuyệt vọng cố tìm một khuôn mặt hiền từ, thông cảm trong số các y tá và bác sĩ… Nhìn tôi mắt nhắm nghiền và đang nóng sốt cao độ, mẹ tôi nước mắt ràn rụa, ôm chặt tôi vào lòng, cầm chặt tờ hồ sơ bệnh lý đưa cao cho một vị bác sĩ vừa từ phòng săn sóc đặc biệt bước ra. Mẹ tôi tức tưởi ôm lấy chân vị bác sĩ không cho ông bước đi: “Bác sĩ ơi, xin ông cứu dùm con tôi!”. May quá, bác sĩ dừng lại, nhìn qua cháu, rồi nhìn vào tờ khai bệnh lý, đọc tên tôi: “Cao Xuân…,” bác sĩ hỏi mẹ, có bà con với ông Cao Xuân Vỹ không? Không ngượng ngùng, mẹ tôi đáp ngay: “Dạ là bác của cháu!” Thế là bác sĩ ra dấu mẹ tôi bồng tôi vào phòng khám đặc biệt. Sau những chẩn đoán của bác sĩ, mẹ tôi thấy được nét không ổn trên mặt vị bác sĩ, ông viết toa bảo mẹ tôi lên lầu 3, mua gấp 2 bịch máu, mẹ tôi với đôi chân run lập cập vì mất bình tĩnh, chạy lên mấy bục cấp cầu thang, mấy lần suýt té, vừa chạy đi, vừa cầu nguyện Đức Quán Thế Âm… Đem máu về, mẹ tôi thấy bác sĩ và 2 cô y tá đang đứng cạnh giường tôi, bên cạnh giường là một xe đẩy nhỏ có lót khăn trắng, sắp một số dao kéo, bác sĩ và các y tá đều đang đeo găng tay. Một y tá đón mẹ tôi ở cửa phòng bệnh, họ không cho mẹ vào phòng săn sóc đặc biệt, cô báo cho mẹ: “Mạch của cháu lặn hết rồi, bác sĩ đang tiểu phẩu để tìm cách chuyền nước biển và máu trên trán và dưới chân cho cháu…”. Mẹ tôi chợt nấc lên khóc, vừa lo và thương tôi quá, mẹ tôi cảm thấy tủi thân, liền úp mặt vào hai bàn tay, gục đầu xuống lan can lầu bệnh viện, đau đớn và cô đơn, mẹ tôi thầm gọi tên ba tôi trong nước mắt…
Những ngày kế tiếp, bác sĩ và y tá luôn lẩn quẩn bên tôi viết toa và chích thuốc cho tôi. Mẹ tôi rối rít cám ơn bác sĩ và các cô y tá. Các cô y tá nhìn mẹ tôi dịu dàng và nói: “Chị yên tâm, bác sĩ có dặn tụi tôi phải lo cho cháu, vì là người nhà của bác sĩ!”. Sau này, mỗi lần nhắc lại chuyện trong lúc bối rối, vì bệnh tình nguy kịch của tôi, mẹ đã nói dối tôi là cháu của ông Cao Xuân Vỹ. Đến nay, chúng tôi vẫn mong có một dịp nào đó, được gặp ông và kể lại chuyện tôi đã được một vị bác sĩ cứu sống chỉ vì tôi may mắn có cái họ: “Cao Xuân… ”.

Mẹ thường hay kể với đàn con, từ ngày ba bị đưa đi “cải tạo”, tự nhiên mẹ trở nên mạnh mẻ và tràn đầy nghị lực! Dường như sự lo lắng cho đàn con dại đã không cho phép mẹ bị bệnh hay gục ngã trước bất cứ chuyện gì! mọi thử thách mẹ đều vượt qua và gượng đứng dậy được! Nhưng sức người có hạn, có một lần, mẹ bệnh sốt nặng cần nhập viện, đó là lần đầu tiên mẹ bệnh nặng như vậy. Căn nhà lụp xụp của sáu mẹ con ở cũng hơi xa bệnh viện, chị hai và chị Trúc phải nấu cháo đem vô cho mẹ ăn, mặc dù mẹ nói các con đừng lo, mẹ sẽ mau khỏe thôi...ngày hôm sau, tai nạn lớn lại ập đến, trên đường lái xe đạp đi thăm mẹ, vì đường xá đất đỏ gập ghềnh, chị hai đã không giữ vững được tay lái, hai chị em bị té xuống...cái giỏ đựng cháo và một bình thủy đựng nước sôi đổ ập vào chân của chị Trúc, lúc đó chị hai khoảng 18 tuổi và chị Trúc khoảng 15 tuổi, hai chị em quýnh lên khi chị Trúc khóc oà lên và nói “nóng chân của em quá!” Theo phản xạ, chị hai kéo cái quần ra, tưởng là sẽ giúp cho em đỡ nóng, nào ngờ, vừa kéo ra là nguyên cả lớp da, từ đầu gối cho đến gót chân của chị Trúc bị kéo theo! Chị Trúc bị phỏng nặng! Sau khi mẹ nghe tin dữ, mẹ dường như hết bệnh và bỏ tất cả chạy về nhà với con! Cả một bắp vế phía sau chân phải của chị bị tróc hết da để lại phần thịt đỏ hỏn, rất dễ bị nhiễm trùng nếu lo không khéo, da bị kéo lại và chị có thể bị tật nguyền suốt đời! Suốt 2 tháng sau đó, chị Trúc phải nằm im một chỗ, phước đức của gia đình, có một bác y tá của thời VNCH, bác rất quý ba mẹ, chị được bác đến nhà chăm sóc vết thương mỗi ngày! Cho đến bây giờ, nếu nhìn kỹ, tôi vẫn thấy vết thương phỏng nước sôi trên chân của chị Trúc!

Gia đình tôi đã trải qua một khoảng thời gian khổ cực tột cùng, nhưng sự chịu đựng đáng khâm phục của ba suốt 10 năm trong những trại tù cộng sản, và với sức mạnh phi thường của mẹ, mẹ đã nuôi nấng và hy sinh cả cuộc đời của mẹ cho gia đình, sự hy sinh đó dường như quá sức chịu đựng cho một đời người! Giờ đây, chúng tôi đã yên bề gia thất, tôi chỉ cầu xin ơn trên cho ba mẹ được sức khỏe tốt để an hưởng tuổi già bên con cháu của mình!

Mẹ và Dì Hai-chị Cả của Mẹ

./.

Happy New Year 2026 Countdown

  

Click Vào Đây - Happy New Year 2026 Countdown